Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

Devanagari script

सुरूपा विनयाचारा पित्रोश्च प्रियकारिणी । अतीव निपुणा जाता गृहोपस्करमार्जने

Transliteration

surūpā vinayācārā pitrośca priyakāriṇī | atīva nipuṇā jātā gṛhopaskaramārjane

Translation

Belle et d’une conduite pleine de retenue, toujours agréable à ses parents, elle devint extrêmement habile à entretenir et nettoyer les ustensiles de la maison.

Word by Word

• सु-रूपा: beautiful
• सु-रूपा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय-पूर्वपद) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः; विशेषणम् (सा)

• विनय-आचारा: of modest conduct
• विनय-आचारा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विनय (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (विनयः आचारः यस्याः)

• पित्रोः: of (her) parents
• पित्रोः: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• प्रिय-कारिणी: doing what is pleasing
• प्रिय-कारिणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक) + कारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (प्रियं करोति इति)

• अतीव: exceedingly
• अतीव: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अतीव (अव्यय)
• Form: अव्यय; तीव्रतार्थक-क्रियाविशेषण (intensifier adverb)

• निपुणा: skilled
• निपुणा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निपुण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सा)

• जाता: became
• जाता: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘भूता/अभवत्’ अर्थे

• गृह-उपस्कर-मार्जने: in cleaning household utensils/implements
• गृह-उपस्कर-मार्जने: Adhikarana (Domain/विषयाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक) + उपस्कर (प्रातिपदिक) + मार्जन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (गृहस्य उपस्करस्य मार्जने)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The maiden, graceful and modest, carefully cleaning household implements; parents watch with affection; the scene emphasizes purity, order, and gentle beauty.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma shines through humility, service to parents, and conscientious care of one’s duties.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is directly mentioned; the verse supports the Kāśīkhaṇḍa’s moral-narrative texture rather than a site description.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it emphasizes daily discipline and ethical conduct.