Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 52

Devanagari script

दिव्यांबरा दिव्यगंधा दिव्यज्ञानसमन्विता । समया मां सदैवास्तां चंचच्चामरधारिणी

Transliteration

divyāṃbarā divyagaṃdhā divyajñānasamanvitā | samayā māṃ sadaivāstāṃ caṃcaccāmaradhāriṇī

Translation

Vêtue d’habits divins, portant un parfum divin, comblée de connaissance divine—qu’elle demeure toujours auprès de moi à l’heure prescrite, tenant le cāmara, l’éventail de queue de yak, qu’elle agite vivement en service dévot.

Word by Word

• दिव्य: divine
• दिव्य: Sambandha (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: समासाङ्ग (पूर्वपद)

• अम्बरा: wearing divine garments
• अम्बरा: Karta (Subject complement/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अम्बर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः = कर्मधारयः (दिव्य-अम्बरा = ‘divine-clad/divine garment’)

• दिव्यगन्धा: of divine fragrance
• दिव्यगन्धा: Karta (Subject complement/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक) + गन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारयः (‘divine-fragrant’)

• दिव्यज्ञानसमन्विता: endowed with divine knowledge
• दिव्यज्ञानसमन्विता: Karta (Subject complement/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक) + ज्ञान (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः = तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषः (‘दिव्यज्ञानेन समन्विता’/‘दिव्यज्ञानयुक्ता’)

• समया: disciplined, observing vows
• समया: Karta (Subject complement/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘समय’ = नियम/व्रत (disciplined)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम

• सदा: always
• सदा: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphasis)

• आस्ताम्: let (her) remain/be
• आस्ताम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आस् (धातु)
• Form: लोट् (imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• चञ्चत्: waving, fluttering
• चञ्चत्: Sambandha (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: चञ्चत् (प्रातिपदिक/वर्तमानकृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), समासाङ्ग (पूर्वपद)

• चामर: yak-tail fan
• चामर: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चामर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिकम्; समासाङ्ग (मध्यपद)

• धारिणी: bearing (a) waving chāmara
• धारिणी: Karta (Subject complement/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धृ (धातु) → धारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः = तत्पुरुषः (चञ्चत्-चामर-धारिणी = ‘holding a waving fan’)

Speaker

Śrī Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A radiant attendant-maiden arrives at the appointed time, wafting a yak-tail fan; divine garments and fragrance surround her, suggesting sanctified service.

Characters & Entities

• Cāmara (yak-tail fan)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divinity is expressed through purity, wisdom, and seva (attentive service), portrayed here as constant, timely devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader Kāśī setting frames the narrative; this verse highlights qualities rather than a location.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite; it depicts devotional service (upacāra) through the cāmara.