Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 3

चंचत्प्रासादमाणिक्यैर्विजृंभितमरीचिभिः । सुनीलमपि च व्योमवीक्ष्यमाणं सुनिर्मलम्

caṃcatprāsādamāṇikyairvijṛṃbhitamarīcibhiḥ | sunīlamapi ca vyomavīkṣyamāṇaṃ sunirmalam

Par les rayons qui se déployaient des joyaux des palais étincelants, même le ciel d’un bleu profond, lorsqu’on le contemplait, paraissait d’une pureté exquise, sans tache.

चंचत्shining/trembling
चंचत्:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootचञ्च् (धातु) + शतृ (कृदन्त) → चंचत् (प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्तः (शतृ); नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम् (समासपूर्वपदत्वे)
प्रासादpalace
प्रासाद:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम् (समासपूर्वपदत्वे)
माणिक्यैःwith rubies/gems
माणिक्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमाणिक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्
विजृंभितexpanded/spread
विजृंभित:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootवि + जृम्भ् (धातु) + क्त (कृदन्त) → विजृंभित (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त); स्त्रीलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम् (समासपूर्वपदत्वे)
मरीचिभिःby rays
मरीचिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्
सुनीलम्very blue/deep-blue
सुनीलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसु + नील (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम्
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (particle: also/even)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
व्योमsky
व्योम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम् (समासपूर्वपदत्वे)
वीक्ष्यमाणम्being seen/appearing
वीक्ष्यमाणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवि + ईक्ष् (धातु) + यमान (कृदन्त) → वीक्ष्यमाण (प्रातिपदिक)
Formकर्मणि वर्तमानकृदन्तः (यमान/शानच्-समकक्षः); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम्
सुनिर्मलम्very pure/clear
सुनिर्मलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसु + निर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम्

Skanda (continuing narration)

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: Sunlit palaces studded with gems; rays scatter and ‘open out’ across the scene; the deep-blue sky looks washed and stainless, as if polished by light.

K
Kāśī (implied)
P
Prāsāda (palaces)
V
Vyoma (sky)

FAQs

Kāśī’s sanctity is expressed through purity and radiance—outer brilliance mirrors inner purification for the pilgrim.

The heavenly appearance of Kāśī’s sacred precincts and temple-palaces.

None; the verse serves as devotional city-praise (sthala-māhātmya).