Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

वर्जितस्य विधानेन प्रोक्तस्याकरणेन वै । कलिकालावपि हतो ब्राह्मणं रंध्रदर्शनात्

varjitasya vidhānena proktasyākaraṇena vai | kalikālāvapi hato brāhmaṇaṃ raṃdhradarśanāt

En vérité, même à l’âge de Kali, un brāhmane est voué à la ruine par la « recherche de failles » : en accomplissant l’interdit et en négligeant l’ordonné.

वर्जितस्यof what is forbidden/avoided
वर्जितस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootवर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक; वर्ज्)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषणम् (प्रोक्तस्य)
विधानेनby prescription/ordinance
विधानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
प्रोक्तस्यof what is enjoined/said
प्रोक्तस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootप्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्र+वच्)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषणम् (विधानेन/अकरणेन सम्बन्धे)
अकरणेनby non-performance
अकरणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअ-करण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (करणस्य अभावः)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (indeed)
कलिकालौin the Kali age
कलिकालौ:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootकलि-काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः
अपिeven
अपि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्यय (even)
हतःis slain/ruined
हतः:
Kriya-Phala (Result state)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), विधेय-विशेषणम् (ब्राह्मणम् इत्यस्य कर्तृ/कर्मणि सन्दर्भे)
ब्राह्मणम्a brāhmaṇa
ब्राह्मणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रन्ध्रदर्शनात्from seeing a flaw/opening
रन्ध्रदर्शनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootरन्ध्र-दर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (रन्ध्रस्य दर्शनम्)

Skanda

Tirtha: Avimukta (contextual)

Type: kshetra

Listener: General brāhmaṇa audience (explicit)

Scene: A brāhmaṇa/pilgrim peers for ‘loopholes’—turning away from prescribed rites and stepping toward forbidden acts; the atmosphere darkens, symbolizing Kali’s grip; Skanda warns sternly yet compassionately.

S
Skanda
K
Kali Yuga
B
Brāhmaṇa

FAQs

Dharma collapses when one chases loopholes—doing the prohibited and neglecting the prescribed—leading to spiritual and social downfall.

The broader setting is Avimukta/Kāśī teachings, though this verse focuses on dharma-ethics rather than a named tirtha.

A clear ethical-ritual guideline: avoid niṣiddha (forbidden acts) and do not omit vihita (enjoined duties).