Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 23

गृहस्थाश्रमिणः पंच सूना कर्म दिने दिने । कंडनी पेषणी चुल्ली ह्युदकुंभस्तु मार्जनी

gṛhasthāśramiṇaḥ paṃca sūnā karma dine dine | kaṃḍanī peṣaṇī cullī hyudakuṃbhastu mārjanī

Pour celui qui demeure dans l’āśrama du maître de maison, il existe cinq « abattages quotidiens » inhérents aux travaux de chaque jour : le vannage/le nettoyage, le broyage, le foyer, la jarre d’eau et le balayage.

गृहस्थाश्रमिणःof the householder (in the gṛhastha-āśrama)
गृहस्थाश्रमिणः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगृहस्थ + आश्रमिन् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचनम्; समासः तत्पुरुषः (गृहस्थस्य आश्रमिणः)
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनार्थे; विशेषणम्
सूनाःslaughter/violence-causing acts (sūnāḥ)
सूनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्
कर्म(are) acts
कर्म:
Apposition (Samānādhikaraṇa)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; समाहारार्थे (collective)
दिनेin a day
दिने:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्
दिनेday by day
दिने:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; पुनरुक्तिः (दिने दिने = प्रतिदिनम्)
कण्डनीpounding/grinding (with mortar)
कण्डनी:
Karta (Enumerated item)
TypeNoun
Rootकण्डनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
पेषणीgrinding (with millstone)
पेषणी:
Karta (Enumerated item)
TypeNoun
Rootपेषणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
चुल्लीhearth/stove
चुल्ली:
Karta (Enumerated item)
TypeNoun
Rootचुल्ली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (particle; emphasis/indeed)
उदकुम्भःwater-pot
उदकुम्भः:
Karta (Enumerated item)
TypeNoun
Rootउदक + कुम्भ (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; समासः तत्पुरुषः (उदकस्य कुम्भः)
तुand/but
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक-निपातः (but/indeed)
मार्जनीbroom/cleaning
मार्जनी:
Karta (Enumerated item)
TypeNoun
Rootमार्जनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A symbolic depiction of the five household ‘sūnā’: a mortar and pestle, a hearth with pot, a water-jar, a broom, and a winnowing basket—arranged like ritual emblems, with a thoughtful householder observing.

S
Skanda
K
Kāśī (implied context)
P
Pañcasūnā

FAQs

Household life inevitably causes minor harm; dharma recognizes this and urges compensating purity through daily sacred duties.

Kāśī is the contextual setting (Kāśīkhaṇḍa), presenting refined daily dharma as part of Kāśī’s sanctifying power.

It identifies the pañcasūnā (five daily sources of harm), implying the need for pañcayajña and related rites to counterbalance them.