Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 110

प्रणवं त्रिर्जपेद्वापि विष्णुं वा संस्मरेत्सुधीः । स्नात्वेत्थं वस्त्रमापीड्य गृह्णीयाद्धौतवाससी । आचम्य च ततः कुर्यात्प्रातःसंध्यां कुशान्विताम् । यो न संध्यामुपासीत ब्राह्मणो हि विशेषतः

praṇavaṃ trirjapedvāpi viṣṇuṃ vā saṃsmaretsudhīḥ | snātvetthaṃ vastramāpīḍya gṛhṇīyāddhautavāsasī | ācamya ca tataḥ kuryātprātaḥsaṃdhyāṃ kuśānvitām | yo na saṃdhyāmupāsīta brāhmaṇo hi viśeṣataḥ

Le sage doit réciter trois fois le Praṇava, ou bien se souvenir de Viṣṇu. Après s’être ainsi baigné, qu’il essore le vêtement et revête des habits lavés. Puis, après l’ācāmana, qu’il accomplisse la sandhyā du matin avec l’herbe kuśa. Surtout pour un brāhmaṇa, ne pas honorer la sandhyā est un manquement grave au devoir.

praṇavamthe praṇava (Oṃ)
praṇavam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpraṇava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
triḥthree times
triḥ:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottriḥ (अव्यय)
Formअव्यय; संख्यावाचक क्रियाविशेषण (adverb: thrice)
japetshould recite
japet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootjap (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
or
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle)
apialso/even
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि (particle: also/even)
viṣṇumViṣṇu
viṣṇum:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
or
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक
saṃsmaretshould remember
saṃsmaret:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-smṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
sudhīḥa wise person
sudhīḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsu-dhī (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (सु + धी); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
snātvāhaving bathed
snātvā:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsnā (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त; धातु: स्ना
itthamthus/in this manner
ittham:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootittham (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
vastramgarment/cloth
vastram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
āpīḍyahaving wrung (it)
āpīḍya:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-pīḍ (धातु) + य (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त; धातु: आ+पीड्; ‘आपीड्य’ = having wrung/squeezed
gṛhṇīyātshould take/put on
gṛhṇīyāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgrah (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
dhauta-vāsasītwo washed garments
dhauta-vāsasī:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdhauta (कृदन्त-प्रातिपदिक) + vāsas (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (धौतं वाससी); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), द्विवचन
ācamyahaving performed ācamana
ācamya:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-cam (धातु) + य (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त; धातु: आ+चम्; ‘आचम्य’ = having sipped (water)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
kuryātshould perform
kuryāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
prātaḥ-saṃdhyāmthe morning sandhyā (rite)
prātaḥ-saṃdhyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprātaḥ (अव्यय) + saṃdhyā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (प्रातःकाले संध्या); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
kuśa-anvitāmaccompanied by kuśa grass
kuśa-anvitām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkuśa (प्रातिपदिक) + anvita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कुशैः अन्विता); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
yaḥwho (he)
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
saṃdhyāmsandhyā (twilight rite)
saṃdhyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃdhyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
upāsītashould worship/attend upon
upāsīta:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-ās (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
brāhmaṇaḥa brāhmaṇa
brāhmaṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
hiindeed/for
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थक (particle: indeed/for)
viśeṣataḥespecially
viśeṣataḥ:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootviśeṣatas (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: especially)

Skanda

Tirtha: Kāśī prātaḥ-sandhyā (Gaṅgā-snānānantara)

Type: kshetra

Scene: A freshly bathed devotee in clean white garments performs ācāmana and then prātaḥ-sandhyā holding kuśa, seated on the ghāṭa steps with the rising sun over the river.

V
Viṣṇu

FAQs

Daily life becomes worship when bathing, mantra, purity of dress, and sandhyā are performed in sequence with awareness.

The teaching is embedded in Kāśī’s sacred framework, presenting ideal daily conduct for those living/visiting there.

Recite Oṃ thrice (or remember Viṣṇu), bathe, wear clean clothes, perform ācāmana, then do prātaḥ-sandhyā with kuśa.