Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55

सवयस्कानिति मुहुः समाह्वयति लालयन् । शब्दग्रहौ न गृह्णीतस्तस्यान्याख्यां हरादृते

savayaskāniti muhuḥ samāhvayati lālayan | śabdagrahau na gṛhṇītastasyānyākhyāṃ harādṛte

En roucoulant et en cajolant, il appelle sans cesse : « Ô compagnons de mon âge ! » — mais ses deux « capteurs de mots » (ses oreilles) ne saisissent pour lui aucun autre nom que « Hara ».

सवयस्कान्(his) peers/same-aged ones
सवयस्कान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस-वयस् (प्रातिपदिक; स + वयस्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः—‘समानवयस्क’
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यादि-निपातः (quotative particle)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formकालाव्ययम् (adverb of frequency)
समाह्वयतिcalls/invokes
समाह्वयति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आह्वे (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
लालयन्caressing/cherishing
लालयन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootलल्/लालय् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग; ‘लालयन्’ = स्नेहेन/लालनया युक्तः
शब्दग्रहौthe two word-catchers (ears)
शब्दग्रहौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशब्द-ग्रह (प्रातिपदिक; शब्द + ग्रह)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शब्दस्य ग्रहः)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः (negation particle)
गृह्णीतःshould accept/grasp
गृह्णीतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formविधिलिङ् (सम्भावना/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष, द्विवचन; आत्मनेपदम्
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6), एकवचन
अन्याख्याम्another name/appellation
अन्याख्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य-आख्या (प्रातिपदिक; अन्य + आख्या)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्म; तत्पुरुषः (अन्या आख्या)
हरात्than Hara (Śiva)
हरात्:
Apadana (Ablative source/अपादान)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन
ऋतेexcept/without
ऋते:
Nishedha/Apavada (Exception/अपवाद)
TypeIndeclinable
Rootऋते (अव्यय)
Formअपवादार्थक-अव्ययम् (preposition-like indeclinable meaning ‘except/without’), पञ्चम्यर्थे

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A tender domestic scene in Kāśī: a devotee fondles a child, calling playfully, yet the child’s ears ‘catch’ only ‘Hara’; the background hums with temple bells and distant kīrtana.

H
Hara (Śiva)
K
Kāśī (context)

FAQs

True devotion reshapes the senses so that one naturally receives only the remembrance of Śiva.

Kāśī, where the ideal devotee is portrayed as hearing nothing higher than Śiva’s name.

An implied discipline of śravaṇa—training the ear toward divine nāma and away from distractions.