Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

अनेकजन्मनियुतं भ्राम्यमाणस्तु योनिषु । निर्वृतिं प्राप्नुयात्कोत्र जाह्नवीभजनं विना

anekajanmaniyutaṃ bhrāmyamāṇastu yoniṣu | nirvṛtiṃ prāpnuyātkotra jāhnavībhajanaṃ vinā

Errant de matrice en matrice durant d’innombrables naissances, où donc pourrait-on atteindre la paix sans la dévotion adorante envers Jāhnavī (la Gaṅgā) ?

अनेकजन्मनियुतम्endowed with many births
अनेकजन्मनियुतम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअनेक + जन्म + नियुत (प्रातिपदिकानि)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (अनेकानि जन्मानि) + (जन्मनां नियुतम् = युतम्/युक्तम्) ; विशेषणम् (अध्याहृतं ‘जीवम्/नरम्’)
भ्राम्यमाणःwandering / being made to wander
भ्राम्यमाणः:
Karta (Subject)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपदे शानच् (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थे कर्मणि/कर्तरि (being made to wander / wandering)
तुindeed / but
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, अवधान/विरोधार्थक (but/indeed)
योनिषुin wombs / in births
योनिषु:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), बहुवचन
निर्वृतिम्cessation / bliss
निर्वृतिम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootनिर्वृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्राप्नुयात्might attain
प्राप्नुयात्:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: प्र-
कःwho
कः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (interrogative pronoun)
उत्रhere (in this matter)
उत्र:
Desha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootउत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: here/there)
जाह्नवीभजनम्worship of Jahnavi (Ganga)
जाह्नवीभजनम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootजाह्नवी + भजन (प्रातिपदिकानि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (जाह्नव्याः भजनम्)
विनाwithout
विना:
Sambandha (Exclusion)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formवियोगार्थक-अव्यय (without); सह सामान्यतः तृतीया, अत्र तु द्वितीया-सम्बन्धः (भजनम् विना)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Jāhnavī (Gaṅgā)

Type: river

Listener: null

Scene: A soul depicted as a traveler moving through symbolic womb-doors across lifetimes, finally turning toward the radiant Gaṅgā where peace is attainable through worship.

J
Jāhnavī (Gaṅgā)

FAQs

Saṃsāra is prolonged by forgetfulness; devotion to Gaṅgā (Jāhnavī) is praised as a direct means to inner release and peace.

Jāhnavī/Gaṅgā, especially as encountered in the Kāśī-kṣetra narrative frame.

Bhajana (devotional worship/adoration) of Gaṅgā is recommended; no detailed procedure is specified.