Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 73

विपत्तिं विपुलां चापि संपत्तिमतिभंगुराम् । अक्षया मुक्तिरेकास्तु विपाकस्तस्य कर्मणः

vipattiṃ vipulāṃ cāpi saṃpattimatibhaṃgurām | akṣayā muktirekāstu vipākastasya karmaṇaḥ

Quand bien même surviendrait un vaste malheur, ou quand bien même paraîtrait la prospérité—si fragile—, l’unique fruit durable d’une telle action sacrée est la délivrance impérissable (mokṣa).

विपत्तिम्misfortune
विपत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविपत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विपुलाम्great; abundant
विपुलाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
and
:
Sambandha (Linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (Linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थ (particle: also/even)
सम्पत्तिम्prosperity; success
सम्पत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसम्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अति-भङ्गुराम्very fragile; highly perishable
अति-भङ्गुराम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय/उपसर्ग) + भङ्गुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (अत्यन्तं भङ्गुरा)
अक्षयाimperishable
अक्षया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एकाalone; only
एका:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
तुbut
तु:
Sambandha (Linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थ (particle: but)
विपाकःresult; fruition
विपाकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविपाक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof that (person/act)
तस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कर्मणःof the deed
कर्मणः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Skanda

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience within Kāśī-māhātmya frame

Scene: A pilgrim stands on a Kāśī ghāṭ witnessing alternating scenes of loss and gain around him, yet his gaze rests on a Śiva shrine, symbolizing that only mukti is enduring.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
M
Mukti

FAQs

Worldly gain and loss are unstable; the highest and lasting outcome of dharma in Kāśī is akṣaya-mukti.

Kāśī, praised as a kṣetra where the ripened fruit of merit culminates in liberation.

No single rite is specified here; the verse emphasizes the ultimate fruit (mokṣa) of meritorious action performed in the sacred field.