Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 4

अजैकपादहिर्बुध्न्य मुख्या एकादशापि वै । रुद्राः परिवृढाश्चात्र त्रिशूलोद्यतपाणयः

ajaikapādahirbudhnya mukhyā ekādaśāpi vai | rudrāḥ parivṛḍhāścātra triśūlodyatapāṇayaḥ

Ajaikapād et Ahirbudhnya—les chefs parmi eux—; en vérité, les onze Rudra sont ici, puissants et illustres, les mains levées, brandissant des tridents.

ajaikapātAjaikapād (a Rudra-name)
ajaikapāt:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootaja + eka + pād (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular; देवताविशेष-नाम; तत्पुरुष/द्विगु-समासभावः (eka-pād)
ahirbudhnyaḥAhirbudhnya (a Rudra-name)
ahirbudhnyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootahi + budhnya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular; तत्पुरुष (ahiḥ budhnyaḥ)
mukhyāḥchief, principal
mukhyāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmukhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural
ekādaśaeleven
ekādaśa:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootekādaśan (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural (agreeing with rudrāḥ)
apialso
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्यय; particle ‘also/even’
vaiindeed
vai:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय; emphatic particle
rudrāḥRudras
rudrāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural
parivṛḍhāḥmighty, fully developed
parivṛḍhāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpari + √vṛdh (वृध्) + kta (क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural; ‘fully grown/strong’
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय; conjunction
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय; adverb (here)
triśūlodyatapāṇayaḥwith hands holding up tridents
triśūlodyatapāṇayaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottriśūla + udyata + pāṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural; बहुव्रीहि (triśūlaṃ udyataṃ pāṇau yeṣām)

Gaṇas (continuing)

Tirtha: Rudra-pura (Aiśānī context)

Type: kshetra

Scene: Ajaikapād and Ahirbudhnya stand foremost among the eleven Rudras, all present in the city—mighty, eminent, tridents raised—forming a protective ring of divine power around the sacred settlement.

A
Ajaikapād
A
Ahirbudhnya
E
Ekādaśa Rudrāḥ
T
Triśūla

FAQs

Kāśī’s sacred sphere is portrayed as protected and permeated by Rudra’s manifold powers, inspiring fearlessness and devotion.

The ‘here’ refers to the sacred city-region being described in Adhyāya 14, in connection with Īśāneśa and Rudra’s presence.

None; the verse is descriptive, emphasizing divine presence and protection.