Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

समानीय समाश्वास्य दयायुक्तो वणिग्वरः । स्वधनानां हि सर्वेषां रक्षितारमकल्पयत्

samānīya samāśvāsya dayāyukto vaṇigvaraḥ | svadhanānāṃ hi sarveṣāṃ rakṣitāramakalpayat

L’ayant conduit chez lui et réconforté, ce marchand excellent et plein de compassion l’établit gardien de toutes ses richesses.

समानीयhaving brought
समानीय:
Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + नी (धातु) → समानीय (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया
समाश्वास्यhaving consoled
समाश्वास्य:
Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + श्वस् (धातु) → समाश्वास्य (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया
दयायुक्तःendowed with compassion
दयायुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदया + युक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (दयया युक्तः); ‘वणिग्वरः’ इत्यस्य विशेषणम्
वणिग्वरःthe best merchant
वणिग्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवणिक् + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (श्रेष्ठः वणिक्)
स्वधनानाम्of (his) own wealths/treasures
स्वधनानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्व + धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (स्वं धनम्)
हिindeed/for
हि:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चयार्थक-अव्यय (particle: for/indeed)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘स्वधनानाम्’ इत्यस्य विशेषणम्
रक्षितारम्a protector/guardian
रक्षितारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्ष् (धातु) → रक्षिता (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकर्तरि कृदन्त (तृच्/तार-प्रत्ययान्त agent noun); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अकल्पयत्appointed/made
अकल्पयत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Tirtha: Setukṣetra / Setubandha

Type: kshetra

Listener: Śaunaka-group (frame assumed)

Scene: Inside a merchant’s home: Samudradatta consoles Govindasvāmin, then ceremonially hands over keys/ledger/wealth tokens, appointing him protector; the brāhmaṇa’s grief softens into composed responsibility.

S
Samudradatta (merchant)
G
Govindasvāmin

FAQs

Wealth becomes dharmic when guided by trust, compassion, and righteous stewardship; character is valued above mere social role.

Setu-kṣetra remains the textual frame, but this verse focuses on ethical conduct rather than a specific tīrtha.

No ritual is prescribed; the implied practice is righteous management of wealth and support of the distressed.