Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 5

उन्ममाथ रथं चापि तं बाणैर्हृद्यताडयत् । स भग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः

unmamātha rathaṃ cāpi taṃ bāṇairhṛdyatāḍayat | sa bhagnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ

Elle brisa aussi son char et le frappa au cœur de la poitrine de ses flèches. L’arc rompu, le char détruit, les chevaux tués et le cocher abattu, il demeura sans recours.

उन्ममाथshook/overturned
उन्ममाथ:
Kriya (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootमथ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: उत्
रथम्the chariot
रथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (pronoun)
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
हृदिin the heart
हृदि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
अताडयत्struck
अताडयत्:
Kriya (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootताड् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: आ (आताडयत्)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (pronoun)
भग्नधन्वाwith broken bow
भग्नधन्वा:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभग्न (कृदन्त, √भञ्ज्) + धन्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: यस्य धनुः भग्नम् (whose bow is broken)
विरथःwithout a chariot
विरथः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: विगतः रथः यस्य (chariotless)
हताश्वःwhose horses were killed
हताश्वः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त, √हन्) + अश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: हताः अश्वाः यस्य (whose horses are slain)
हतसारथिःwhose charioteer was killed
हतसारथिः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त, √हन्) + सारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: हतः सारथिः यस्य (whose charioteer is slain)

Sūta (contextual deduction)

Tirtha: Setukṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Arrows strike Caṇḍakopa’s chest; chariot splinters; the asura stands ‘viratha’—bow broken, horses and charioteer down—while Ambikā remains poised, lion steady.

A
Ambikā (Devī)
C
Caṇḍakopa (implied continuation)

FAQs

Adharma loses strength when pride and power-symbols are dismantled; Devī’s arrows restore moral order by striking at the ‘heart’ of wrongdoing.

Setu-kṣetra is the narrative setting; the māhātmya frames the region as protected by the Goddess and thus worthy of pilgrimage.

None is directly stated in this verse.