Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 19

तत्क्षिप्ते वसने स्पष्टमूरुमूलमदृश्यत । तथाभूतां तु तां दृष्ट्वा सर्वे ब्रह्मादयो ह्रिया

tatkṣipte vasane spaṣṭamūrumūlamadṛśyata | tathābhūtāṃ tu tāṃ dṛṣṭvā sarve brahmādayo hriyā

Lorsque le vêtement fut ainsi rejeté, la racine de ses cuisses apparut nettement; la voyant en cet état, tous—à commencer par Brahmā—furent saisis de honte.

तत्that
तत्:
Adhikarana (Locative-qualifier/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-तत्समासे/विशेषणरूपे; ‘क्षिप्ते’ इत्यस्य विशेषणम् (that-thrown)
क्षिप्तेwhen (it was) thrown
क्षिप्ते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootक्षिप् (धातु) + क्त (भूतकर्मणि कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; ‘वसने’ इत्यस्य विशेषणम्
वसनेin/with the garment
वसने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
स्पष्टclearly
स्पष्ट:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्पष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘मूरुमूलम्’ इत्यस्य विशेषणम्
ऊरुthigh
ऊरु:
Sambandha (Compound relation/समाससम्बन्ध)
TypeNoun
Rootऊरु (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपदम्; ‘ऊरु-मूल’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः (thigh-root/base)
मूलम्base/root
मूलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘ऊरुमूलम्’ समस्तपदम्
अदृश्यतwas seen/appeared
अदृश्यत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (was seen/appeared)
तथाthus/so
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक क्रियाविशेषणम् (adverb of manner)
अभूताम्thus become/so situated
अभूताम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) + क्त (भूतकृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; ‘ताम्’ इत्यस्य विशेषणम्; ‘such a state’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधानार्थक/विरोधार्थक निपातः (particle: but/indeed)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund/absolutive)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; ‘ब्रह्मादयः’ इत्यस्य विशेषणम्
ब्रह्मादयःBrahmā and others
ब्रह्मादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘ब्रह्म-आदयः’ = Brahmā and others (आदि-तत्पुरुष/समाहार)
ह्रियाwith shame/modesty
ह्रिया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootह्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Setukhaṇḍa; specific speaker not explicit in the snippet)

Listener: dvijāḥ (implied continuing address)

Scene: The garment displaced, the apsarā’s intimate region becomes visible; the assembled gods and sages avert their eyes, faces lowered in shame.

B
Brahmā
D
Devas (implied: brahmādayaḥ)
A
Alambusā (implied)

FAQs

Dharma upholds modesty and restraint; even the gods model shame (hrī) when decorum is violated.

Not directly mentioned in this verse; it belongs to the Setukhaṇḍa narrative frame associated with Setu.

None in this verse.