Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6

Devanagari script

अभिमन्युसुतो राजा परीक्षिन्नाम नामतः । अध्यास्ते हास्तिनपुरं पालयन्धर्मतो महीम्

Transliteration

abhimanyusuto rājā parīkṣinnāma nāmataḥ | adhyāste hāstinapuraṃ pālayandharmato mahīm

Translation

Il y avait un roi, fils d’Abhimanyu, nommé Parīkṣit. Depuis Hāstinapura, il gouvernait, protégeant la terre selon le dharma.

Word by Word

• अभिमन्युसुतः: son of Abhimanyu
• अभिमन्युसुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अभिमन्यु (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अभिमन्योः सुतः)

• राजा: king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• परीक्षिन्-नाम: named Parikṣit
• परीक्षिन्-नाम: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परीक्षिन् (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम-तत्पुरुषः (परीक्षिन् इति नाम यस्य)

• नामतः: by name
• नामतः: Avyaya (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: नामतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) — 'by name/as to name'

• अध्यास्ते: rules/occupies (sits over)
• अध्यास्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अधि-आस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

• हास्तिनपुरम्: Hāstinapura
• हास्तिनपुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हास्तिनपुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• पालयन्: protecting/ruling
• पालयन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: पालय् (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी-भावः

• धर्मतः: righteously
• धर्मतः: Avyaya (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: धर्मतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त — 'according to dharma/righteously'

• महीम्: the earth/land
• महीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Speaker

Sūta (narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: हास्तिनपुर

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: धर्मनिष्ठ राजा परीक्षित सिंहासन पर, पीछे हस्तिनापुर की प्रासाद-रेखा; सभासद, ध्वज, और प्रजा-रक्षा का संकेत।

Characters & Entities

• Parīkṣit
• Abhimanyu
• Hāstinapura

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ideal kingship is defined as governance rooted in dharma—protection of the realm as a sacred duty.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is praised in this line; it sets the historical scene by naming Hāstinapura.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse highlights rājadharma (ethical governance).