Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 25

स कदाचिन्महाराजः सेनापरिवृतो बली । मेदिनीं परिचक्राम राज्यवीक्षणकौतुकी

sa kadācinmahārājaḥ senāparivṛto balī | medinīṃ paricakrāma rājyavīkṣaṇakautukī

Un jour, ce puissant grand roi—entouré de son armée—parcourut la terre, avide d’examiner son royaume.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
कदाचित्once, at some time
कदाचित्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
महाराजःthe great king
महाराजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; कर्मधारय-समास (विशेषण-विशेष्य)
सेनाby/with an army
सेना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)
परिवृतःsurrounded, accompanied
परिवृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि + वृ (धातु) → परिवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
बलीpowerful
बली:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
मेदिनीम्the earth
मेदिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
परिचक्रामwandered about, traversed
परिचक्राम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + क्रम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
राज्यof the kingdom
राज्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्ध (genitival relation as first member of compound)
वीक्षणinspection, viewing
वीक्षण:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवीक्षण (प्रातिपदिक; √वीक्ष्)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्ध (as compound member)
कौतुकīeager/curious to inspect the kingdom
कौतुकī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकौतुकिन्/कौतुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास: राज्य-वीक्षण-कौतुकī (राज्यस्य वीक्षणे कौतुकम् यस्य)

Sūta

Listener: ब्राह्मण/ऋषिगण (सम्बोधन-शैली से संकेत)

Scene: महाराज सेना सहित पृथ्वी-पर्यटन करते हुए—ध्वज, रथ/अश्व, नगर-सीमा, वन-मार्ग; ‘राज्यवीक्षण’ का दृश्य।

V
Viśvāmitra (implied)

FAQs

Even worldly duties (rājya-vīkṣaṇa) can become the doorway to transformative encounters that redirect one toward higher dharma.

No tīrtha is named in this verse; it sets the travel context that will connect to Kapitīrtha’s māhātmya.

None.