Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 31

Devanagari script

ऋत्विजो यजमानश्च तत्रत्या ब्राह्मणास्तथा । यत्किंचित्प्राणिलोकेऽ स्मिंश्चरं वा यदि वाऽचरम्

Transliteration

ṛtvijo yajamānaśca tatratyā brāhmaṇāstathā | yatkiṃcitprāṇiloke' smiṃścaraṃ vā yadi vā'caram

Translation

Les prêtres officiants (ṛtvij), le sacrifiant (yajamāna) et les brāhmaṇas présents en ce lieu ; ainsi que tout ce qui existe dans ce monde des êtres animés, mobile ou immobile—

Word by Word

• ऋत्विजः: the priests
• ऋत्विजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋत्विज् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• यजमानः: the sacrificer
• यजमानः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यजमान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• तत्रत्याः: those present there
• तत्रत्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तत्रत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (ब्राह्मणाः)

• ब्राह्मणाः: brahmins
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (likewise)

• यत्: whatever
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-प्रयोग (relative)

• किञ्चित्: any; something
• किञ्चित्: Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: किञ्चित् (सर्वनाम/अव्ययवत्)
• Form: अनिश्चितार्थक-अव्यय (indefinite particle)

• प्राणिलोके: in the world of living beings
• प्राणिलोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्राणि + लोक (प्रातिपदिक-समास)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (प्राणिनां लोकः)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• चरम्: moving
• चरम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (यत्)

• वा: or
• वा: Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)

• वा: or
• वा: Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-निपात

• अचरम्: non-moving; stationary
• अचरम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ + चर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (यत्)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Setukhaṇḍa; exact speaker not explicit in this snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setukṣetra / Setubandha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: brāhmaṇas (dvijāḥ)

Visual Art Cues

Scene: A wide ritual tableau: priests, yajamāna, and assembled brāhmaṇas, with symbolic depiction of moving and unmoving beings—birds, animals, trees—within the sacred perimeter.

Characters & Entities

• Ṛtvij
• Yajamāna
• Brāhmaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True dharmic worship radiates outward—its merit supports not only the performer but the entire web of life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Setu Māhātmya backdrop implies that such rites performed in the Setu sacred sphere have expansive, world-sustaining merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

It contextualizes a yajña setting: ṛtviks, yajamāna, and assembly of brāhmaṇas participating in the sacrificial act.