Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6

तदाप्रभृति तच्चक्रं भक्तप्रार्थनया द्विजाः । अहिर्बुध्न्यकृते तीर्थे सन्निधानं सदाऽकरोत्

tadāprabhṛti taccakraṃ bhaktaprārthanayā dvijāḥ | ahirbudhnyakṛte tīrthe sannidhānaṃ sadā'karot

Dès lors, ô deux-fois-nés, ce Disque—à la prière du dévot—demeura à jamais présent au tīrtha établi par Ahirbudhnya.

तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
प्रभृतिfrom (that time) onward
प्रभृति:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भवाचक (from… onwards)
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘चक्रम्’ विशेषण
चक्रम्the discus
चक्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
भक्तप्रार्थनयाby/through devotees’ prayer
भक्तप्रार्थनया:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootभक्त (प्रातिपदिक) + प्रार्थना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd), एकवचन; हेतुवाचक—‘भक्तानां प्रार्थनया’
द्विजाःO twice-born (brāhmaṇas)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन/प्रथमा (Vocative/Nominative), बहुवचन; श्रोत्रृ-सम्बोधन
अहिर्बुध्न्यकृतेmade by Ahirbudhnya
अहिर्बुध्न्यकृते:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअहिर्बुध्न्य (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; ‘अहिर्बुध्न्येन कृत’ इति; ‘तीर्थे’ विशेषण
तीर्थेin the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन
सन्निधानम्presence, residence
सन्निधानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसन्निधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक
अकरोत्made, established
अकरोत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Sūta (narrator)

Tirtha: Cakratīrtha (here: Ahirbudhnya-kṛta tīrtha with Sudarśana-sannidhāna)

Type: tirtha

Listener: द्विजाः (addressed)

Scene: The chakra settles into a luminous, steady hover above a newly sanctified water-spot; the sage offers a final prayer; the landscape transforms into a recognized tīrtha with subtle divine radiance.

S
Sudarśana Cakra
A
Ahirbudhnya
C
Cakratīrtha (implied)

FAQs

A tīrtha becomes spiritually potent through divine abiding presence earned by devotion and righteous intent.

The tīrtha founded by Ahirbudhnya, later known as Cakratīrtha.

Devotee-supplication (prārthanā) is shown as efficacious; later verses highlight snāna at this tīrtha.