Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 64

निरुद्धतोयं सौमित्रे करिष्यामि क्षणादहम् । सशंखशुक्ताजालं हि समीनमकरं शनैः

niruddhatoyaṃ saumitre kariṣyāmi kṣaṇādaham | saśaṃkhaśuktājālaṃ hi samīnamakaraṃ śanaiḥ

«Ô Saumitrī, en un instant je retiendrai ses eaux ; et, peu à peu, il ne sera plus qu’un amas de conques et de coquilles, avec ses poissons et ses makaras mis à nu.»

निरुद्धतोयम्water that is blocked; blocked waters
निरुद्धतोयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिरुद्ध (कृदन्त; क्त, रुध् + निर्) + तोय (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (निरुद्धं तोयं यस्मिन्/यत्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सौमित्रेO Saumitri (Lakshmana)
सौमित्रे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
करिष्यामिI will make/do
करिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन
क्षणात्in a moment; within an instant
क्षणात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; अवधी/कालार्थे
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
सशंखशुक्ताजालम्with nets of conches and oysters (i.e., full of them)
सशंखशुक्ताजालम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस (उपपद/सह) + शंख (प्रातिपदिक) + शुक्ता (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सह-समासार्थ: शंखैः शुक्ताभिः च युक्तं जालम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (समुद्र/तोयम् प्रति)
हिindeed; for
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/causal)
समीनमकरम्with fish and makaras
समीनमकरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस (उपपद/सह) + मीन (प्रातिपदिक) + मकर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सह-समासार्थ: मीनैः मकरैः च युक्तम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
शनैःslowly; gradually
शनैः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)

Rāma

Tirtha: Setu-samudra-tīra

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience

Scene: Rāma declares he will restrain the waters; the ocean is imagined receding, exposing conches, shells, fish, and makaras—an apocalyptic shoreline tableau.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa (Saumitrī)
O
Ocean
Ś
Śaṅkha (conch)
Ś
Śukti (shell)
M
Mīna (fish)
M
Makara

FAQs

Power is invoked not for cruelty but to remove obstruction to dharmic purpose; nature itself is addressed as accountable to cosmic order.

Setukhaṇḍa’s oceanfront setting tied to the Setu/Rāmeśvaram pilgrimage memory.

None; it describes intended coercive action against the ocean after failed upāsanā.