Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 47

Devanagari script

तीक्ष्णधारास्त्रशय्यां च रेतःपानादिकं तथा । इत्यादि नरकान्घोरासेतुस्नायी न पश्यति

Transliteration

tīkṣṇadhārāstraśayyāṃ ca retaḥpānādikaṃ tathā | ityādi narakānghorāsetusnāyī na paśyati

Translation

Un lit d'armes aux tranchants acérés, boire de la semence et autres choses semblables ; celui qui se baigne à Setu ne voit jamais ces enfers effroyables.

Word by Word

• तीक्ष्ण: sharp
• तीक्ष्ण: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (समासे पूर्वपद-रूपम्) — ‘sharp’

• धारा: edge, blade
• धारा: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धारा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (समासे पूर्वपद-रूपम्) — ‘of an edge/blade’

• अस्त्र: weapon
• अस्त्र: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (समासे पूर्वपद-रूपम्) — ‘of weapons’

• शय्याम्: bed
• शय्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शय्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् — ‘bed’

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• रेतः: semen
• रेतः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (समासे पूर्वपद-रूपम्) — ‘of semen’

• पान: drinking
• पान: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पान (प्रातिपदिक; √पा धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (समासे पूर्वपद-रूपम्) — ‘drinking’

• आदिकम्: and the like
• आदिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘etcetera’ (समासान्त)

• तथा: likewise, also
• तथा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb) — ‘thus/also’

• इति: thus
• इति: Nipāta (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)

• आदि: and so on
• आदि: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: आदि (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् प्रयोगः; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् — ‘beginning with, etc.’

• नरकान्: hells
• नरकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम् — ‘hells’

• घोरान्: terrible
• घोरान्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम् — ‘terrible’

• सेतु: at Setu
• सेतु: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (समासे पूर्वपद-रूपम्) — ‘at Setu’

• स्नायी: the bather
• स्नायी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्नायिन् (प्रातिपदिक; √स्ना धातु)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् — ‘one who bathes’

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation)

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम् — ‘sees’

Speaker

Skanda (deduced from Setu Māhātmya-style narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setutīrtha (Setubandha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Moral contrast: foreground pilgrims bathing at Setu in dawn light; behind them, spectral images of razor-weapon bed and other naraka horrors dissolve like a bad dream, signifying ‘not seen’ by the Setu-bather.

Characters & Entities

• Setu (Setubandha)
• Naraka (hell)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage-bathing at Setu is proclaimed as a powerful purifier that prevents the soul from encountering hellish consequences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Setu (Setubandha, associated with the Rāmeśvara sacred landscape).

What ritualistic prescription is mentioned?

Setu-snāna—ritual bathing at Setu—is explicitly praised as the saving act.