Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 90

उद्धृतेष्यथ पिंडेषु यावान्नकणिका भुवि । ताभिराप्यायनं तेषां ये च पातालमागताः

uddhṛteṣyatha piṃḍeṣu yāvānnakaṇikā bhuvi | tābhirāpyāyanaṃ teṣāṃ ye ca pātālamāgatāḥ

Et lorsque l’on relève les piṇḍas (boules de riz), toute infime parcelle de nourriture qui demeure sur la terre—par elle vient la nourriture pour ceux (les ancêtres) qui sont allés à Pātāla, les régions d’en bas.

उद्धृतेषुwhen/among (the) lifted up (balls)
उद्धृतेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउद् + हृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकालिक-कृदन्तः ‘उद्धृत’; पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘पिण्डेषु’ इति विशेषणम्
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्ययम् (then/now)
पिण्डेषुin/among the rice-balls (piṇḍas)
पिण्डेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्
यावान्न-कणिकाa grain/particle of food (yāvānna)
यावान्न-कणिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयावान्न + कणिका (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (यावान्नस्य कणिका = a particle of yāvānna/food)
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: पृथ्वी)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
ताभिःby those (particles)
ताभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
आप्यायनम्nourishment, satiation
आप्यायनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआ + प्यै (धातु) + ल्युट् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
पातालम्the netherworld (Pātāla)
पातालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आगताःhaving gone/attained
आगताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ + गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकालिक-कृदन्तः, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

Unspecified (continuation of śrāddha-offering phala exposition)

Tirtha: Dharmakūpa (contextual)

Type: kund

Scene: Piṇḍas are lifted from the offering spot; tiny grains remain on the earth, shown as luminous specks traveling downward to Pātāla where shadowed ancestors receive nourishment.

P
Piṇḍa
P
Pātāla

FAQs

Purāṇic ritual logic portrays śrāddha as universally reaching—benefiting ancestors across all cosmic levels.

The immediate passage centers on Dharmakūpa/Dharmakṣetra within Dharmāraṇya, where śrāddha is especially potent.

During piṇḍa offerings, even residual food particles on the ground are said to nourish ancestors who have reached Pātāla.