Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 74

Devanagari script

शिवस्य वचनात्तत्र तदा लिंगं तदद्भुतम् । तं दृष्ट्वा च सुरैस्तत्र यथानामानुकीर्त्तनम्

Transliteration

śivasya vacanāttatra tadā liṃgaṃ tadadbhutam | taṃ dṛṣṭvā ca suraistatra yathānāmānukīrttanam

Translation

Par la parole de Śiva, ce Liṅga merveilleux se manifesta alors en ce lieu. Le voyant, les devas le louèrent en récitant son nom selon l’usage sacré.

Word by Word

• शिवस्य: of Śiva
• शिवस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• वचनात्: from the word/command
• वचनात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु-अपादान)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• तदा: then
• तदा: Kala-adhikarana (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (adverb of time)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (लिङ्गम् इति)

• अद्भुतम्: wonderful
• अद्भुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• तम्: that (it)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (लिङ्गम् प्रति)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (Absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• सुरैः: by the gods
• सुरैः: Kartr/Agent (Doer/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• यथा: according to
• यथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/अनुरूपता (as/according to)

• नाम: name
• नाम: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (समास/कर्मप्रवचनीय-सन्निधौ ‘यथा-नाम’)

• अनुकीर्तनम्: recitation (of the name)
• अनुकीर्तनम्: Kriya/Result (Action-noun/भाव)
• Type: Noun
• Root: अनु + कीर्त् (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त-प्रातिपदिक (ल्युट्/घञ् भाववाचक: ‘कीर्तन’ = recitation)

Speaker

Narrator (contextually Sūta’s narration across the section; specific speaker not marked in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Viśveśvara Mahāliṅga (manifested)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A wondrous liṅga stands manifested; devas gather in reverence, gazing upon it and chanting its name in praise, the atmosphere charged with sacred astonishment.

Characters & Entities

• Śiva
• Liṅga
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine speech and divine name are creative and liberating forces; nāma-kīrtana becomes a natural response to sacred manifestation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is the implied sacred grove where the wondrous liṅga appears.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nāma-anukīrtana—praising/reciting the established name of the liṅga—is indicated.