Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 69

Devanagari script

ब्राह्मणा ऊचुः । अहिंसा परमो धर्मः सत्यमेतत्त्वयोदितम् । परं तथापि धर्मोऽस्ति शृणुष्वैकाग्रमानसः

Transliteration

brāhmaṇā ūcuḥ | ahiṃsā paramo dharmaḥ satyametattvayoditam | paraṃ tathāpi dharmo'sti śṛṇuṣvaikāgramānasaḥ

Translation

Les Brāhmaṇas dirent : « L’ahiṃsā est le dharma suprême ; ce que tu as dit est vrai. Pourtant, il existe aussi un autre dharma ; écoute d’un esprit unifié ».

Word by Word

• ब्राह्मणाः: the Brahmins
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• अहिंसा: non-violence
• अहिंसा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहिंसा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• परमः: supreme
• परमः: Viśeṣaṇa (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• धर्मः: dharma, duty
• धर्मः: Samānādhikaraṇa (predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सत्यम्: true
• सत्यम्: Viśeṣaṇa (predicative)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वाक्ये विधेय/उपपद (as ‘true’)

• एतत्: this
• एतत्: Karma/Viṣaya (object/content)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• त्वया: by you
• त्वया: Karta (agent in passive)/Karaṇa
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/स्त्री (सर्वनाम), तृतीया, एकवचन

• उदितम्: spoken/uttered
• उदितम्: Kriyā-viśeṣaṇa (verbal adjective)
• Type: Verb
• Root: उद् + वद् (धातु) → उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘said/uttered’

• परम्: however, but
• परम्: Vākya-sambandha (discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverbial use)

• तथापि: even so, nevertheless
• तथापि: Vākya-sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय) + अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययसमुच्चय (concessive particle)

• धर्मः: a dharma (rule)
• धर्मः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अस्ति: exists/is
• अस्ति: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• शृणुष्व: listen
• शृणुष्व: Kriya (Command)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

• एकाग्र-मानसः: (O you) of focused mind
• एकाग्र-मानसः: Sambodhana/Viśeṣaṇa (addressing the listener)
• Type: Adjective
• Root: एकाग्र (प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (कर्मधारयः) — ‘एकाग्रं मानसं यस्य’ (one whose mind is focused)

Speaker

Brāhmaṇas (Dwijas)

Skanda Dialogue

Listener: Vaḍavās / interlocutors in the debate

Visual Art Cues

Scene: Brāhmaṇas speak calmly to an agitated group, one elder raising a hand in instruction, faces serene, inviting single-pointed attention.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ahimsa is upheld as supreme, but dharma can also be contextual; one must listen carefully to discern higher intent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is implied as a sanctified arena for dharma-inquiry, though no single tirtha-name is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; the verse introduces a doctrinal clarification about dharma.