Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 44

Devanagari script

वास्तुपूजाग्रहशांत्योः प्राप्ते चैव महोत्सवे । यत्किंचित्कुरुते दानं द्रव्यं वा धान्यमुत्तमम्

Transliteration

vāstupūjāgrahaśāṃtyoḥ prāpte caiva mahotsave | yatkiṃcitkurute dānaṃ dravyaṃ vā dhānyamuttamam

Translation

Quand on accomplit le culte de Vāstu et l’apaisement des planètes, et quand survient une grande fête—quelque aumône que l’on fasse, richesse ou grain d’excellence—

Word by Word

• वास्तु: house/site (vāstu)
• वास्तु: Sambandha (Genitive relation in compound/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वास्तु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• पूजा: worship
• पूजा: Sambandha (Member of compound/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• ग्रह: planet
• ग्रह: Sambandha (Member of compound/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• शांत्योः: of (the occasions of) vāstu-worship and planet-pacification
• शांत्योः: Adhikarana (Occasion/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; ‘वास्तुपूजा-ग्रहशान्त्योः’ = (वास्तुपूजा) च (ग्रहशान्ति) च तयोः

• प्राप्ते: when (it) has come/arrived
• प्राप्ते: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुं/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; ‘(काले) प्राप्ते’ = when (it) has arrived

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक

• महोत्सवे: at the great festival
• महोत्सवे: Adhikarana (Occasion/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महोत्सव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘महान् उत्सवः’ इति कर्मधारय

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म) (relative)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक

• किंचित्: anything
• किंचित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम) + चित् (अव्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितार्थे

• कुरुते: does
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• दानम्: gift/donation
• दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• द्रव्यम्: wealth/substance
• द्रव्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्रव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक

• धान्यम्: grain
• धान्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धान्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• उत्तमम्: excellent/best
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; धान्यम् इति विशेषणम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Dharmāraṇyakhaṇḍa; specific speaker not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A great festival in a temple courtyard; alongside vāstu-pūjā and graha-śānti rites, donors distribute coins and sacks of grain; priests bless; the crowd celebrates with lamps and banners.

Characters & Entities

• Vāstu-pūjā
• Graha-śānti
• Mahotsava
• Dāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Auspicious ceremonies become spiritually fruitful when joined with dāna—generosity that supports society and dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya, the setting in which these ritual occasions and gifts are being framed.

What ritualistic prescription is mentioned?

During vāstu-pūjā, graha-śānti, and mahotsava, one should perform dāna—especially of wealth or fine grain.