Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 75

Devanagari script

द्रोणाद्रेरोषधीं नेतुं लक्ष्मणार्थमुपागतः । विशल्यां तु समादाय लक्ष्मणं तामपाययत्

Transliteration

droṇādreroṣadhīṃ netuṃ lakṣmaṇārthamupāgataḥ | viśalyāṃ tu samādāya lakṣmaṇaṃ tāmapāyayat

Translation

Il alla chercher l’herbe médicinale au mont Droṇa pour le salut de Lakṣmaṇa; puis, prenant Viśalyā, il la fit prendre à Lakṣmaṇa.

Word by Word

• द्रोण-अद्रेः: from Mount Droṇa
• द्रोण-अद्रेः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: द्रोण (प्रातिपदिक) + अद्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (द्रोणः अद्रिः यस्य)

• ओषधीम्: the medicinal herb
• ओषधीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ओषधी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• नेतुम्: to bring
• नेतुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive); अर्थः—नेतुं = to bring/carry

• लक्ष्मण-अर्थम्: for Lakṣmaṇa's sake
• लक्ष्मण-अर्थम्: Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—चतुर्थी-तत्पुरुषः (लक्ष्मणाय अर्थः)

• उपागतः: came / arrived
• उपागतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: उप + गम् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (Past active participle, -त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः—आगतः/प्राप्तः

• विशल्याम्: Viśalyā (the healing herb/medicine)
• विशल्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विशल्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तु: then/indeed
• तु: Avyaya (Particle/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विशेषार्थक

• समादाय: having taken
• समादाय: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); अर्थः—गृहीत्वा (having taken)

• लक्ष्मणम्: Lakṣmaṇa
• लक्ष्मणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ताम्: that (her/it)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• अपाययत्: made (him) drink / administered
• अपाययत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (Causative) — अप + आययत्; अर्थः—पाययामास (caused to drink)

Speaker

Unnamed Purāṇic narrator (contextual narrator within Brāhma Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Droṇādri/Droṇagiri (ausadhi-parvata)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: Hanumān arrives from Droṇādri carrying the life-saving herb Viśalyā; Lakṣmaṇa lies stricken; the herb’s radiance spreads as it is administered, restoring vitality.

Characters & Entities

• Droṇādri (Mount Droṇa)
• Oṣadhi
• Lakṣmaṇa
• Viśalyā
• Hanumān (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Selfless service (sevā) to the righteous is itself dharma; divine aid manifests through devoted action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A mountain locale (Droṇādri) is referenced as the source of healing herbs, but no pilgrimage merit is stated in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates a healing act using sacred medicinal herbs.