Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 24›Shloka 12
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 12

Devanagari script

तोयेन नाशमायाति कोटिजन्मकृतं त्व घम् । सहस्रमुरुशृंगीणां धेनूनां कुरुजांगले । दत्त्वा सूर्यग्रहे पुण्यं धर्मवाप्यां च तर्पणाम्

Transliteration

toyena nāśamāyāti koṭijanmakṛtaṃ tva gham | sahasramuruśṛṃgīṇāṃ dhenūnāṃ kurujāṃgale | dattvā sūryagrahe puṇyaṃ dharmavāpyāṃ ca tarpaṇām

Translation

Par l’eau seule s’anéantit le péché amassé durant dix millions de naissances. Le mérite d’offrir mille vaches aux larges cornes en Kuru-jāṅgala, et le mérite au temps d’une éclipse solaire, s’obtiennent aussi en accomplissant le tarpaṇa à la Dharma-vāpī.

Word by Word
तोयेनby water
तोयेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
नाशम्destruction
नाशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आयातिgoes/comes to, reaches
आयाति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√या (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
कोटिcrore (ten million)
कोटि:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
जन्मbirth
जन्म:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootजन्मन्/जन्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
कृतम्done/committed
कृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु) > कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कोटि+जन्म+कृत (तत्पुरुष: 'done over crores of births')
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
अघम्sin, evil
अघम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअघ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (संख्यावाचक)
उरुlarge, broad
उरु:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootउरु (प्रातिपदिक)
Formप्रातिपदिक (समासाङ्ग)
शृङ्गीणाम्of (cows) with large horns
शृङ्गीणाम्:
Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootशृङ्गिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; उरु+शृङ्गिन् (कर्मधारय: 'having large horns')
धेनूनाम्of cows
धेनूनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
कुरुKuru (region/people)
कुरु:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
जाङ्गलेin Kurujāṅgala
जाङ्गले:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजाङ्गल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कुरु+जाङ्गल (तत्पुरुष: 'in Kurujāṅgala')
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु) > दत्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
सूर्यsun
सूर्य:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
ग्रहेat (the time of) a solar eclipse
ग्रहे:
Adhikarana (Temporal locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सूर्य+ग्रह (तत्पुरुष: 'at a solar eclipse')
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
धर्मवाप्याम्in the Dharmavāpī
धर्मवाप्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधर्म + वापी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तर्पणाम्tarpana (libation/oblatory offering)
तर्पणाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतर्पण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (कर्मरूपेण)
Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharma-vāpī

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: At a luminous stepwell, a devotee offers water for tarpaṇa; above, a stylized solar eclipse disc; to the side, symbolic cows with broad horns and a Kuru-jāṅgala landscape vignette, all visually ‘merging’ into the single act at Dharma-vāpī.

Characters & Entities
D
Dharma-vāpī
T
Tarpaṇa
K
Kuru-jāṅgala
S
Solar eclipse (sūrya-graha)
C
Cows (dhenū)

FAQs

The sanctity of a tīrtha can magnify simple acts—water-offerings can erase vast karmic burdens and equal major gifts and eclipse-merits.

Dharma-vāpī, presented as a water-tīrtha of extraordinary purificatory power.

Tarpaṇa at Dharma-vāpī using water; the verse also references go-dāna and solar-eclipse merit as comparisons.

←Previous Verse
Next Verse→