Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 19

शशिसूर्यारुणा यस्या ललाटे वृषभध्वजः । सरस्वती च हुंकारे सर्वे नागाश्च कंबले

śaśisūryāruṇā yasyā lalāṭe vṛṣabhadhvajaḥ | sarasvatī ca huṃkāre sarve nāgāśca kaṃbale

Celle dont le front rayonne de l’éclat de la lune et du soleil, et sur qui se marque le Seigneur à l’étendard du Taureau (Śiva) ; dans le mugissement même de qui demeure Sarasvatī, et dans la couverture de qui se rassemblent tous les Nāgas : telle est la Vache merveilleuse, Surabhī.

śaśisūryāruṇāḥthe moon, the sun, and Aruṇa (reddish dawn)
śaśisūryāruṇāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśaśi + sūrya + aruṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; द्वन्द्वसमासः (शशि-सूर्य-अरुण)
yasyāḥof whom/whose
yasyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्धे (of whom)
lalāṭeon the forehead
lalāṭe:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootlalāṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण (location)
vṛṣabhadhvajaḥthe one with the bull as his banner (Śiva)
vṛṣabhadhvajaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛṣabha + dhvaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वृषभस्य ध्वजः)
sarasvatīSarasvatī
sarasvatī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarasvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
huṃkārein the roar/utterance of “huṃ”
huṃkāre:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Roothuṃkāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण
sarveall
sarve:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying nāgāḥ)
nāgāḥserpents
nāgāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
caand
ca:
Samuccaya (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
kaṃbalein the blanket/covering
kaṃbale:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkaṃbala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण

Narrator (contextual; likely Vyāsa continuing the account within the dialogue frame)

Tirtha: Surabhī (tīrthamayī dhenu)

Type: kshetra

Listener: King (Rājan) addressed within the passage

Scene: A radiant Surabhī-cow stands as a cosmic being: moon-and-sun glow on her forehead; a subtle mark of Vṛṣabhadhvaja (Śiva) upon her; Sarasvatī as a luminous presence in her bellow; nāgas coiled like a protective blanket over her body.

S
Surabhī (Dhenu)
Ś
Śiva (Vṛṣabhadhvaja)
S
Sarasvatī
N
Nāgas

FAQs

The divine is immanent in sacred beings: even sound, symbols, and coverings become carriers of deities and cosmic orders.

This verse is primarily a mahimā (praise) of Surabhī within Dharmāraṇya-khaṇḍa rather than naming a specific tīrtha in the line itself.

No direct ritual (snāna, dāna, japa) is prescribed in this verse; it functions as descriptive eulogy.