Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 44

कृतकार्योपि धर्मात्मा गंतुकामस्तदाभवत् । नमस्कृत्य तदा धर्मो ब्रह्माणं स पितामहम्

kṛtakāryopi dharmātmā gaṃtukāmastadābhavat | namaskṛtya tadā dharmo brahmāṇaṃ sa pitāmaham

Bien que son dessein fût accompli, le vertueux Dharma désira alors s’en aller ; et, en ce moment, Dharma se prosterna avec révérence devant Brahmā, le Pitāmaha, l’Aïeul primordial.

कृतकार्यःone whose task is accomplished
कृतकार्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत + कार्य (प्रातिपदिक; √कृ (धातु) + क्त; कार्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘कृतं कार्यं यस्य’ इति कर्मधारय/बहुव्रीहिप्रायः; विशेषण (धर्मात्मा)
अपिeven, though
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (even/also)
धर्मात्माthe righteous one (Dharmarāja)
धर्मात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘धर्मः आत्मा यस्य’ इति बहुव्रीह्यर्थे तत्पुरुषप्रायः; कर्तृपद
गन्तुकामःdesirous to go
गन्तुकामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगन्तु (√गम् (धातु) + तुमुन्) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘गन्तुं कामः’ इति तत्पुरुषः; विशेषण
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Locus/Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
नमस्कृत्यhaving bowed/saluted
नमस्कृत्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनमस् + √कृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having saluted’
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Locus/Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
धर्मःDharma
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
ब्रह्माणम्Brahmā
ब्रह्माणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
पितामहम्the grandsire
पितामहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ब्रह्माणम् इति कर्मपदस्य विशेषण (apposition)

Narrator (Purāṇic voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Brāhma-khaṇḍa framing)

Tirtha: Dharmāraṇya (kathā context)

Type: kshetra

Scene: Dharma, calm and fulfilled, bows low before Brahmā (Pitāmaha), hands joined; Brahmā bestows a serene approving gaze; attendants and sages witness the respectful closure of the audience.

D
Dharma
B
Brahmā

FAQs

Even after success, one should remain humble—honoring divine and ancestral authority through reverent salutation.

No tīrtha is referenced here; the verse highlights dharmic conduct within the story.

Namaskāra (reverential bowing) is modeled as a dharmic practice before departure or transition.