Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 14

Devanagari script

भक्त्या संपूजितो नित्यं रुद्राक्षः शंकरात्मकः । दरिद्रं वापि कुरुते राजराजश्रियान्वितम्

Transliteration

bhaktyā saṃpūjito nityaṃ rudrākṣaḥ śaṃkarātmakaḥ | daridraṃ vāpi kurute rājarājaśriyānvitam

Translation

Lorsque le rudrākṣa—de la nature même de Śaṅkara—est honoré chaque jour avec dévotion, il peut même combler un pauvre de la prospérité royale, digne des rois.

Word by Word

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्

• संपूजितः: well worshipped
• संपूजितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + पूज् (धातु)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle): ‘well-worshipped’

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Time (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb: always)

• रुद्राक्षः: rudrākṣa
• रुद्राक्षः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्राक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• शंकरात्मकः: of the nature of Śaṅkara
• शंकरात्मकः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शंकर (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (शंकरः आत्मा यस्य) बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः, परन्तु रूपतः षष्ठी-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (रुद्राक्षस्य)

• दरिद्रम्: a poor man
• दरिद्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दरिद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मपदम्

• वा: even/or
• वा: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम् (particle: or/even)

• अपि: even
• अपि: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-अर्थक-अव्ययम् (particle: also/even)

• कुरुते: makes
• कुरुते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• राजराजश्रियान्वितम्: endowed with the splendor of a king of kings
• राजराजश्रियान्वितम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: राजराज (प्रातिपदिक) + श्री (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (राजराजस्य श्रिया अन्वितम्) षष्ठी-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (दरिद्रम्)

Speaker

Unknown (narrative voice within Brahmottara Khaṇḍa; likely Sūta/Lomaharṣaṇa addressing sages)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/seekers (generic)

Visual Art Cues

Scene: A humble devotee worships a rudrākṣa daily; behind him, his home transforms—granaries fill, cloth and ornaments appear—symbolizing Śiva’s grace turning poverty into royal prosperity.

Characters & Entities

• Rudrākṣa
• Śaṅkara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship of Śiva-linked sacred objects is said to transform one’s fortune, reflecting Purāṇic phalaśruti and grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified; the verse emphasizes the power of rudrākṣa devotion itself.

What ritualistic prescription is mentioned?

Daily worship (nitya-pūjā) of rudrākṣa with bhakti.