Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 8

माघे कृष्णचतुर्द्दश्यामुपवासोऽति दुर्लभः । तत्रापि दुर्लभं मन्ये रात्रौ जागरणं नृणाम्

māghe kṛṣṇacaturddaśyāmupavāso'ti durlabhaḥ | tatrāpi durlabhaṃ manye rātrau jāgaraṇaṃ nṛṇām

Au mois de Māgha, jeûner à la kṛṣṇa-caturdaśī est extrêmement rare ; plus rare encore, à mon sens, est que les hommes veillent toute la nuit.

माघेin (the month of) Māgha
माघे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमाघ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
कृष्णचतुर्दश्याम्on the dark fortnight’s fourteenth day
कृष्णचतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्ण + चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (कृष्णा चतुर्दशी); स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
उपवासःfasting
उपवासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपवास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अतिvery
अति:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय; अतिशयार्थक (very/exceedingly)
दुर्लभःrare/difficult to obtain
दुर्लभः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘उपवासः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
तत्रthere/in that (case)
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देश/प्रसङ्गवाचक (there/in that context)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात; ‘also/even’
दुर्लभम्rare/difficult
दुर्लभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘जागरणम्’ इत्यस्य कर्मरूपेण/विशेषणरूपेण
मन्येI think
मन्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√मन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
जागरणम्keeping vigil/remaining awake
जागरणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजागरण (प्रातिपदिक; √जागृ (धातु) + ल्युट्)
Formल्युट्-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
नृणाम्of men/people
नृणाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

Sūta (inferred)

Scene: Night-long vigil in a temple: rows of lamps, devotees chanting, fasting ascetics seated in meditation; moon of caturdaśī overhead.

M
Māgha
K
Kṛṣṇa-caturdaśī
U
Upavāsa
J
Jāgaraṇa

FAQs

Rare disciplines like fasting and night-vigil are exalted as powerful expressions of devotion and spiritual resolve.

No site is specified; the verse focuses on a calendrical observance (vrata) in Māgha.

Upavāsa on Māgha kṛṣṇa-caturdaśī and rātri-jāgaraṇa (night vigil).