Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 64

क्व स्वप्ने नियतं स्थैर्यमिंद्रजाले क्व सत्यता । क्व नित्यता शरन्मेघे क्व शश्वत्त्वं कलेवरे

kva svapne niyataṃ sthairyamiṃdrajāle kva satyatā | kva nityatā śaranmeghe kva śaśvattvaṃ kalevare

Où, dans un rêve, se trouve une stabilité assurée ? Où, dans l’illusion du magicien, se trouve la vérité ? Où est la permanence dans le nuage d’automne ? Et où est la durée dans le corps humain ?

क्वwhere (is)
क्व:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्न/निन्दा-अव्यय (interrogative adverb: where?)
स्वप्नेin a dream
स्वप्ने:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (Singular)
नियतम्fixed/certain
नियतम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनियत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier)
स्थैर्यम्stability
स्थैर्यम्:
Karta (Subject/implicit)
TypeNoun
Rootस्थैर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
इन्द्रजालेin a magic illusion
इन्द्रजाले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइन्द्रजाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (Singular); समासः—इन्द्रस्य जालम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
क्वwhere (is)
क्व:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (where?)
सत्यताtruth/reality
सत्यता:
Karta (Subject/implicit)
TypeNoun
Rootसत्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); ता-प्रत्ययान्त भाववाचक
क्वwhere (is)
क्व:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (where?)
नित्यताeternity/permanence
नित्यता:
Karta (Subject/implicit)
TypeNoun
Rootनित्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); ता-प्रत्ययान्त भाववाचक
शरन्मेघेin an autumn cloud
शरन्मेघे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशरत् + मेघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (Singular); समासः—शरदि मेघः (सप्तमी-तत्पुरुष)
क्वwhere (is)
क्व:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (where?)
शश्वत्त्वम्everlastingness
शश्वत्त्वम्:
Karta (Subject/implicit)
TypeNoun
Rootशश्वत् + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); त्वान्त-भाववाचक
कलेवरेin the body
कलेवरे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलेवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (Singular)

A Purāṇic teacher (speaker not explicit in the snippet; likely continuing instruction to a grieving listener)

Scene: Four-panel symbolic tableau: a fading dream scene, a magician’s illusion, an autumn cloud dissolving, and a human figure with a translucent body—each pointing to impermanence.

FAQs

Worldly life and the body are unstable like dreams, illusions, and clouds; recognizing this supports detachment and equanimity.

None is named; the verse is a universal reflection used in Purāṇic dharma teaching.

No explicit rite is mentioned; the emphasis is on discrimination (viveka) and dispassion (vairāgya).