Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 88

जलशायं प्रपश्यन्ति प्रत्यक्षं सुरनायकम् । पक्षोपवासं पाराकं व्रतं चान्द्रायणं शुभम्

jalaśāyaṃ prapaśyanti pratyakṣaṃ suranāyakam | pakṣopavāsaṃ pārākaṃ vrataṃ cāndrāyaṇaṃ śubham

Ils contemplent le Seigneur reposant sur les eaux, chef des devas, manifestement devant leurs yeux ; et (ils accomplissent) le jeûne de quinzaine, l’observance Pārāka et le vœu auspicious de Cāndrāyaṇa.

जलशायम्the water-reclining (Lord)
जलशायम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootजल + शाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘जलशायी’ इत्यर्थे ‘जलशायम्’ (the one who lies on the waters)
प्रपश्यन्तिbehold
प्रपश्यन्ति:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootप्र + पश्य् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन — ‘प्रपश्यन्ति’ (see clearly/behold)
प्रत्यक्षम्directly, manifest
प्रत्यक्षम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रत्यक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘प्रत्यक्षम्’ (directly/manifest), ‘सुरनायकम्/जलशायम्’ इति विशेषणम्
सुरनायकम्leader of the gods
सुरनायकम्:
Karma (Object apposition)
TypeNoun
Rootसुर + नायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘सुराणां नायकः’ (leader of the gods)
पक्षोपवासम्fortnight fast
पक्षोपवासम्:
Karma (Object, listed item)
TypeNoun
Rootपक्ष + उपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘पक्षे उपवासः’ (fortnight-fast)
पाराकम्pārāka vow
पाराकम्:
Karma (Object, listed item)
TypeNoun
Rootपाराक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘पाराकम्’ (pārāka vow/fast)
व्रतम्vow
व्रतम्:
Karma (Object, listed item)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘व्रतम्’ (vow)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — ‘and’
चान्द्रायणम्cāndrāyaṇa vow
चान्द्रायणम्:
Karma (Object, listed item)
TypeNoun
Rootचान्द्रायण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘चान्द्रायणम्’ (cāndrāyaṇa vow)
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘शुभम्’ (auspicious), ‘चान्द्रायणम्’ इति विशेषणम्

Unspecified

Tirtha: Jalaśāyī-darśana (Viṣṇu) in Revā context (implied)

Type: kshetra

Scene: A visionary scene: Viṣṇu reclining on the cosmic waters (Ananta-śayana), appearing ‘before the eyes’ of pilgrims on a riverbank; nearby, ascetics/pilgrims observe fasting vows with simple water pots and prayer beads.

J
Jalaśāyī (Viṣṇu)
S
Suranāyaka (Lord of the gods)

FAQs

Sacred sight (darśana) and disciplined vows together refine devotion and bring divine presence into direct experience.

The Revākhaṇḍa tīrtha setting is implied; the verse highlights direct darśana of Jalaśāyī in that sacred locale.

Observances of pakṣopavāsa (fortnight fast), Pārāka, and Cāndrāyaṇa vrata.