Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 48

Devanagari script

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । ज्योतिष्मतीपुरीसंस्थं ये द्रक्ष्यन्ति हरं परम्

Transliteration

te dhanyāste mahātmānasteṣāṃ janma sujīvitam | jyotiṣmatīpurīsaṃsthaṃ ye drakṣyanti haraṃ param

Translation

Bienheureux sont-ils, ces âmes magnanimes ; leur naissance est pleinement accomplie : ceux qui verront le Suprême Hara demeurant dans la cité de Jyotiṣmatī.

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (pronoun)

• धन्याः: blessed
• धन्याः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (ते)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (पुनरुक्ति-बल)

• महात्मानः: great-souled ones
• महात्मानः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (महान् आत्मा यस्य)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• जन्म: birth/life
• जन्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सुजीवितम्: well-lived
• सुजीवितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावः (सु + जीवितम्) ‘well-lived’; क्त-कृदन्त ‘जीवित’

• ज्योतिष्मतीपुरीसंस्थम्: situated in Jyotiṣmatī city
• ज्योतिष्मतीपुरीसंस्थम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ज्योतिष्मती-पुरī-संस्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (ज्योतिष्मतीपुर्याम् संस्थः) ‘situated in Jyotiṣmatī city’; विशेषणम् (हरम्)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (relative pronoun)

• द्रक्ष्यन्ति: will see
• द्रक्ष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्/future), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• हरम्: Hara (Śiva)
• हरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (हरम्)

Speaker

Narrative voice (contextual; tīrtha-stuti)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jyotiṣmatīpurī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A luminous sacred city named Jyotiṣmatī with a prominent Śiva shrine; pilgrims gaze upon Hara with awe; the city glows as if lit from within, suggesting 'jyotis' (radiance).

Characters & Entities

• Hara (Śiva)
• Jyotiṣmatīpurī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A life becomes fulfilled through Śiva-darśana at a sanctified place praised by the Purāṇa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Jyotiṣmatīpurī, presented as a seat of the Supreme Hara (Śiva).

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed; the key act is darśana of Śiva at the stated location.