Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 75

क्षिपेः प्रभाते तानि त्वं नाभिमात्रजलस्थितः । इत्युच्चार्य द्विजश्रेष्ठ विमुक्तिस्तस्य जायताम्

kṣipeḥ prabhāte tāni tvaṃ nābhimātrajalasthitaḥ | ityuccārya dvijaśreṣṭha vimuktistasya jāyatām

«À l’aube, jette-les, debout dans l’eau jusqu’au nombril.» Ayant ainsi énoncé l’instruction, ô meilleur des deux-fois-nés, la délivrance lui est accordée.

क्षिपेःthrow/cast
क्षिपेः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; वैदिक/आर्ष-रूप (क्षिप) इत्यस्य
प्रभातेin the morning
प्रभाते:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तानिthose (bones)
तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नाभि-मात्र-जल-स्थितःstanding in water up to the navel
नाभि-मात्र-जल-स्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनाभि (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक) + स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (त्वम्); समासः—तत्पुरुषः (नाभिमात्रे जले स्थितः)
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
उच्चार्यhaving uttered/recited
उच्चार्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootउद् + चर् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Absolutive/Gerund); अर्थः—उच्चारं कृत्वा
द्विजश्रेष्ठO best of Brahmins
द्विजश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः
विमुक्तिःliberation
विमुक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him/for him
तस्य:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
जायताम्let it arise/come to be
जायताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

Narrator within Revā Khaṇḍa (deductively: Sūta/Lomaharṣaṇa tradition addressing a king)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: ghat

Listener: dvijaśreṣṭha (best brāhmaṇa)

Scene: At first light, a brāhmaṇa stands waist-deep in the Revā, gently releasing a cloth bundle of bone fragments into the flowing current while reciting a sacred utterance; the horizon glows.

R
Revā (Narmadā)

FAQs

Properly performed rites at a sacred river-tīrtha, done with discipline and purity, become a direct cause of release (vimukti) for the departed.

The Revā/Narmadā tīrtha tradition (contextually linked in this chapter to Hanūmanteśvara).

Casting the remains at dawn while standing in water up to the navel.