Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

Devanagari script

ते वन्द्या मानुषे लोके धन्याः पूर्णमनोरथाः । यैस्तु दृष्टं महापुण्यं नर्मदातीर्थपञ्चकम्

Transliteration

te vandyā mānuṣe loke dhanyāḥ pūrṇamanorathāḥ | yaistu dṛṣṭaṃ mahāpuṇyaṃ narmadātīrthapañcakam

Translation

Ils sont dignes de vénération dans le monde des hommes—bienheureux, leurs vœux accomplis—ceux qui ont contemplé l’ensemble hautement méritoire des cinq tīrthas de la Narmadā.

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचनम्; सर्वनाम

• वन्द्याः: worthy of praise
• वन्द्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वन्द्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वन्द् (धातु) + यत्)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; विशेषणम्; यत्-प्रत्ययान्तः (gerundive/‘to be praised’)

• मानुषे: in the human
• मानुषे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: मानुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative) एकवचनम्; विशेषणम्

• लोके: world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative) एकवचनम्

• धन्याः: blessed, fortunate
• धन्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; विशेषणम्

• पूर्ण-मनोरथाः: whose wishes are fulfilled
• पूर्ण-मनोरथाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक) + मनोरथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; विशेषणम्; कर्मधारयः (‘पूर्णः मनोरथः’ यस्य)

• यैः: by whom
• यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) बहुवचनम्; सम्बन्ध-प्रयोगः

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः/अवधारणार्थकः (particle: ‘indeed/but’)

• दृष्टम्: seen
• दृष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दृश् (धातु) क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम् (past passive participle: ‘seen’)

• महा-पुण्यम्: greatly meritorious
• महा-पुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम्; कर्मधारयः (‘महत् पुण्यम्’)

• नर्मदा-तीर्थ-पञ्चकम्: the set of five Narmadā pilgrimage spots
• नर्मदा-तीर्थ-पञ्चकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक) + पञ्चक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘नर्मदायाः तीर्थाणां पञ्चकम्’)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Narmadā-tīrtha-pañcaka

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims stand on a Narmadā ghāṭa at dawn, hands folded, beholding a sequence of five sacred fords symbolically represented by five lamps/altars along the riverbank.

Characters & Entities

• Narmadā
• Narmadā-tīrtha-pañcaka (five tīrthas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana (beholding) of holy places itself is a meritorious act that elevates one’s life and reputation in society.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The collective “Narmadā-tīrtha-pañcaka,” the five sacred fords of the Narmadā celebrated in this chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

The emphasis is on darśana (visiting/seeing) the five tīrthas; explicit rites are not stated in this verse.