Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । रेवाया उत्तरे कूले तीर्थं परमशोभनम् । सर्वपापहरं मर्त्ये नाम्ना वै गौतमेश्वरम्

śrīmārkaṇḍeya uvāca | revāyā uttare kūle tīrthaṃ paramaśobhanam | sarvapāpaharaṃ martye nāmnā vai gautameśvaram

Śrī Mārkaṇḍeya dit : Sur la rive nord de la Revā se trouve un tīrtha d’une splendeur suprême ; dans le monde des mortels, il est nommé Gautameśvara, qui efface tous les péchés.

श्रीमार्कण्डेयःthe revered Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समासः)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
रेवायाःof the Revā (river)
रेवायाः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
उत्तरेon the northern
उत्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (Singular)
कूलेbank
कूले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (Singular)
तीर्थम्a sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
परमशोभनम्supremely beautiful
परमशोभनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम + शोभन (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समासः)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषणम् (qualifying)
सर्वपापहरम्removing all sins
सर्वपापहरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + पाप + हर (प्रातिपदिक; तत्पुरुष-समासः)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषणम्
मर्त्येamong mortals / in the human world
मर्त्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (Singular)
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
गौतमेश्वरम्(called) Gautameśvara
गौतमेश्वरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौतम + ईश्वर (प्रातिपदिक; तत्पुरुष-समासः)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Gautameśvara

Type: ghat

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Mārkaṇḍeya speaks to Yudhiṣṭhira, pointing to a radiant ford on the Narmadā’s north bank; a Śiva-liṅga shrine labeled Gautameśvara amid riverine trees and pilgrims.

M
Mārkaṇḍeya
R
Revā (Narmadā)
G
Gautameśvara

FAQs

Sacred geography is salvific: approaching a divinely charged tīrtha with faith is presented as a means to cleanse sin.

Gautameśvara tīrtha on the northern bank of the Revā (Narmadā).

The verse introduces the tīrtha; specific rites are detailed in subsequent verses rather than here.