Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

इदं तीर्थं महापुण्यं नानाश्चर्यं महीतले । अस्य तीर्थस्य माहात्म्यमुत्पत्तिं शृणु भारत

idaṃ tīrthaṃ mahāpuṇyaṃ nānāścaryaṃ mahītale | asya tīrthasya māhātmyamutpattiṃ śṛṇu bhārata

Ce tīrtha est d’un mérite suprême, une merveille aux multiples prodiges sur la terre. Écoute, ô Bhārata, la grandeur et l’origine de ce gué sacré.

इदम्this
इदम्:
Viśeṣya (Correlative/विशेष्य)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
तीर्थम्sacred place
तीर्थम्:
Karma/Predicate noun (Object or apposition)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
महापुण्यम्greatly meritorious/very holy
महापुण्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहापुण्य (प्रातिपदिक) = महा + पुण्य (समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (very holy); विशेषणम् (qualifying 'तीर्थम्')
नानाश्चर्यम्full of various wonders
नानाश्चर्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनानाश्चर्य (प्रातिपदिक) = नाना + आश्चर्य (समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (various wonders); विशेषणम् (qualifying 'तीर्थम्')
महीतलेon the earth
महीतले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहीतल (प्रातिपदिक) = मही + तल (समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (on the surface of the earth)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
तीर्थस्यof the sacred place
तीर्थस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
माहात्म्यम्greatness, glory
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उत्पत्तिम्origin, arising
उत्पत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
शृणुhear, listen
शृणु:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलकारः लोट् (Imperative), पुरुषः मध्यम (2nd), वचनम् एकवचन, परस्मैपदम्
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Luṅkeśvara

Type: kshetra

Listener: Bhārata (addressed) / the frame listener

Scene: A narrator-sage invites the listener to hear the origin and greatness of Luṅkeśvara; the landscape shows multiple wonders—midstream shrine, luminous waters, pilgrims, and subtle divine signs.

L
Luṅkeśvara tīrtha (context)
B
Bhārata (addressee)

FAQs

A tīrtha’s sanctity is understood through both its spiritual ‘greatness’ (māhātmya) and its sacred origin (utpatti).

Luṅkeśvara tīrtha (the immediately introduced site in Adhyāya 67).

None here; it is an invitation to hear the māhātmya and origin account.