Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

Devanagari script

यः शृणोति सदा भक्त्या माहात्म्यं तीर्थजं नृप । तस्य पापं प्रणश्येत षण्मासाभ्यन्तरं च यत्

Transliteration

yaḥ śṛṇoti sadā bhaktyā māhātmyaṃ tīrthajaṃ nṛpa | tasya pāpaṃ praṇaśyeta ṣaṇmāsābhyantaraṃ ca yat

Translation

Ô roi, quiconque écoute sans cesse avec dévotion la māhātmya de ce tīrtha—son péché s’anéantit, même celui amassé durant six mois.

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative)

• शृणोति: hears/listens
• शृणोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• सदा: always
• सदा: Sambandha/Modifier (सम्बन्ध/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• माहात्म्यम्: the greatness (glory)
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तीर्थजम्: arising from/connected with the tīrtha
• तीर्थजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तीर्थ + ज (प्रातिपदिक; ज = √जन् तद्धित/कृदन्तार्थे)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पञ्चमी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थे (तीर्थात्/तीर्थे जातम्) विशेषणम् (माहात्म्यम्)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रणश्येत इत्यस्य कर्तृवत् (भावे/कर्मणि)

• प्रणश्येत: would perish/be destroyed
• प्रणश्येत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु) उपसर्ग: प्र
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

• षण्मासाभ्यन्तरम्: within six months
• षण्मासाभ्यन्तरम्: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: षण् + मास + अभ्यन्तर (प्रातिपदिक-त्रय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: तत्पुरुष (षण्मासानाम् अभ्यन्तरम्) कालपरिमाणवाचक

• च: and
• च: Discourse/Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात

• यत्: whatever (sin)
• यत्: Sambandha/Qualifier (सम्बन्ध/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेष्य-निर्देशार्थ ("whatever")

Speaker

Mārkaṇḍeya (addressing a king: nṛpa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha māhātmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: A king sits respectfully before a sage reciting the Revā-tīrtha māhātmya; listeners gather with folded hands; behind them a symbolic river and shrine appear like a vision; dark smoke-like ‘sins’ dissolve into light to show purification within six months.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional listening (śravaṇa) to sacred place-glorification purifies the listener and erases sin through bhakti.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha being praised in Adhyāya 62 of Revā Khaṇḍa—centered on Karoḍeśvara and the Revā river region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa: regularly hearing the tīrtha-māhātmya with devotion.