Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत राजेन्द्र देवतीर्थमनुत्तमम् । येन देवास्त्रयस्त्रिंशत्स्नात्वा सिद्धिं परां गताः

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gaccheta rājendra devatīrthamanuttamam | yena devāstrayastriṃśatsnātvā siddhiṃ parāṃ gatāḥ

Śrī Mārkaṇḍeya dit : « Alors, ô roi des rois, il faut se rendre au gué sacré sans égal nommé Devatīrtha, où les trente-trois dieux, après s’y être baignés, atteignirent la perfection suprême ».

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
कर्ता (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध/क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रभव)
Formअव्यय (adverb), क्रम/अनन्तरार्थक (then/from there)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् + इन्द्र (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञाम् इन्द्रः)
देवतीर्थम्the Deva-tīrtha
देवतीर्थम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव + तीर्थ (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषः (देवानां तीर्थम् / देवसम्बन्धि तीर्थम्)
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
कर्मविशेषण (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘देवतीर्थम्’)
येनby which
येन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
त्रयस्त्रिंशत्thirty-three
त्रयस्त्रिंशत्:
कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रयस् + त्रिंशत् (संख्याशब्द)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत्/अविकारी (indeclinable numeral in usage here); द्वन्द्व-समासः (3+30=33)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having done earlier)
सिद्धिम्attainment/perfection
सिद्धिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
पराम्supreme
पराम्:
कर्मविशेषण (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘सिद्धिम्’)
गताःwent/attained
गताः:
क्रिया-विशेष्य (Predicate participle)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्तरि प्रयोग (as predicate of ‘देवाः’)

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Devatīrtha

Type: tirtha

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Mārkaṇḍeya, radiant sage, points the way to a famed river ford; in the background, the thirty-three gods descend to bathe—Indra, the Ādityas, Vasus, Rudras, Aśvins—amid celestial light over the Revā waters.

M
Mārkaṇḍeya
D
Devatīrtha
T
Trayastrīṃśat Devāḥ (the thirty-three gods)

FAQs

Seek sacred geography with faith—tīrtha-snāna, when aligned with dharma, is praised as a means to supreme spiritual attainment.

Devatīrtha, presented in the Revā Khaṇḍa as a foremost bathing-place associated with the gods.

Snāna (ritual bathing) at Devatīrtha is highlighted as the key act leading to ‘parā siddhi’.