Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 22

तच्छ्रुत्वा विप्रियं घोरं राजा विप्रमुखाच्च्युतम् । आसनात्पतितो भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः

tacchrutvā vipriyaṃ ghoraṃ rājā vipramukhāccyutam | āsanātpatito bhūmau chinnamūla iva drumaḥ

Entendant cette nouvelle terrible et déplaisante sortie de la bouche du brāhmane, le roi tomba de son siège à terre, tel un arbre tranché à la racine.

तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; कर्म-निर्देशः (object of hearing)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्तम् (gerund/absolutive) = ‘having heard’
विप्रियम्unpleasant
विप्रियम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootविप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचनम्; विशेषणम् (तत् इत्यस्य)
घोरम्terrible
घोरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (विप्रियम्/तत्)
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचनम्
विप्रमुखात्from the mouth of the Brahmin
विप्रमुखात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचनम्; समासः: विप्रस्य मुखम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
च्युतम्uttered / issued
च्युतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootच्युत (कृदन्त; √च्यु)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचनम्; भूतकृदन्त (क्त) ‘fallen/uttered’; विशेषणम् (तत्)
आसनात्from the seat
आसनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी, एकवचनम्
पतितःfell
पतितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपतित (कृदन्त; √पत्)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचनम्; कर्तरि-प्रयोगे ‘having fallen’ (predicate participle)
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्
छिन्नमूलःwith roots cut off
छिन्नमूलः:
Upamana-dharma (Simile attribute/उपमान-धर्म)
TypeAdjective
Rootछिन्न (कृदन्त; √छिद्) + मूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचनम्; समासः: छिन्नं मूलं यस्य (कर्मधारय)
इवlike
इव:
Upama-marker (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमा-वाचक-निपातः (simile particle)
द्रुमःa tree
द्रुमः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootद्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचनम्

Narrator (deduced)

Tirtha: Revā-kṣetra

Type: kshetra

Scene: The king, hearing the grim report, topples from his throne-seat onto the floor; courtiers recoil; priests stand grave; the fire-hall feels suddenly cold and heavy.

R
Rājā
B
Brāhmaṇa(s)

FAQs

When sacred foundations are shaken, even royal power becomes fragile; dharma is portrayed as the true root-support of sovereignty.

No tirtha is explicitly praised in this verse.

None; it depicts the king’s reaction to the ritual crisis.