Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

तत्र भार्यासहस्राणि दृष्ट्वा बाणस्य धीमतः । यथायोग्यं यथाकाममागतः क्षोभ्य तत्पुरम्

tatra bhāryāsahasrāṇi dṛṣṭvā bāṇasya dhīmataḥ | yathāyogyaṃ yathākāmamāgataḥ kṣobhya tatpuram

Là, voyant les milliers d’épouses du sage Bāṇa, il s’avança—selon ce qui convenait et selon son désir—et troubla ainsi cette cité.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: ‘there’)
भार्या-सहस्राणिthousands of wives
भार्या-सहस्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st case), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भाऱ्याणां सहस्राणि = thousands of wives)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Gerundial action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); ‘having seen’
बाणस्यof Bāṇa
बाणस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case), एकवचन (genitive singular)
धीमतःof the intelligent (one)
धीमतः:
Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘बाणस्य’)
यथा-योग्यम्as appropriate
यथा-योग्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + योग्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव समास; क्रियाविशेषण (adverb: ‘as appropriate’)
यथा-कामम्as he wished
यथा-कामम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + काम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव समास; क्रियाविशेषण (adverb: ‘as desired/at will’)
आगतः(he) came/arrived
आगतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formक्त (past passive participle used finitely); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘he came/arrived’
क्षोभ्यhaving disturbed
क्षोभ्य:
Kriya (Gerundial action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षुभ् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); ‘having agitated/disturbed’
तत्-पुरम्that city
तत्-पुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; तत्पुरुष (तस्य पुरम् = that city)

Mārkaṇḍeya (narrating); action by Nārada

Scene: A bustling fortified city; the hero arrives and beholds Bāṇa’s vast inner palace with innumerable queens; the atmosphere turns tense as the city is ‘stirred’.

N
Nārada
B
Bāṇa

FAQs

Purāṇic narratives often show how seemingly disruptive actions can become instruments that bring hidden adharma to light.

No specific tīrtha is named in this verse.

None.