Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 43

नर्मदेश्वरतीर्थं च वरुणेशं च मारुतम् । योगेशं रोहिणीतीर्थं दारुतीर्थं च सत्तमाः

narmadeśvaratīrthaṃ ca varuṇeśaṃ ca mārutam | yogeśaṃ rohiṇītīrthaṃ dārutīrthaṃ ca sattamāḥ

On y trouve aussi le Tīrtha de Narmadeśvara, Varuṇeśa et Māruta ; ainsi que Yogeśa, le Tīrtha de Rohiṇī et le Tīrtha de Dāru — ô le meilleur des vertueux.

नर्मदेश्वरतीर्थम्the Narmadeśvara sacred ford
नर्मदेश्वरतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर्मदा + ईश्वर + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नर्मदायाः ईश्वरस्य तीर्थम्)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
वरुणेशम्Varuṇeśa (lord of Varuṇa)
वरुणेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवरुण + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वरुणस्य ईशः)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
मारुतम्Māruta (wind-god/Marut)
मारुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
योगेशम्Yogeśa (lord of yoga)
योगेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोग + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (योगस्य ईशः)
रोहिणीतीर्थम्Rohiṇī-tīrtha
रोहिणीतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरोहिणी + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रोहिण्याः तीर्थम्)
दारुतीर्थम्Dāru-tīrtha
दारुतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदारु + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (दारु-सम्बद्धं तीर्थम्)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
सत्तमाःO best ones
सत्तमाः:
Sambodhana/Address (Vocative sense)
TypeNoun
Rootसत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि (श्रेष्ठाः)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Narmadeśvara Tīrtha; Rohiṇī Tīrtha; Dāru Tīrtha (and associated shrines Varuṇeśa, Māruta, Yogeśa)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim party on the Narmadā bank, moving from shrine to shrine; small lingas and devatā-stones under trees; river flowing with ghats and lamps at dusk.

N
Narmadeśvara Tīrtha
V
Varuṇeśa
M
Māruta
Y
Yogeśa
R
Rohiṇī Tīrtha
D
Dāru Tīrtha

FAQs

The divine is encountered through many forms—Śaiva, cosmic (Varuṇa, Vāyu), and yogic—within one continuous tīrtha landscape.

Narmadeśvara Tīrtha is prominent, alongside Varuṇeśa, Māruta, Yogeśa, Rohiṇī Tīrtha, and Dāru Tīrtha.

No explicit prescription; the verse supports standard tīrtha practices such as snāna, darśana, and nāma-smaraṇa.