Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

मार्कण्डेय उवाच । ततः क्रोशान्तरे पार्थ वासवं तीर्थमुत्तमम् । वसुभिः स्थापितं तत्र स्थित्वा वै द्वादशाब्दकम्

mārkaṇḍeya uvāca | tataḥ krośāntare pārtha vāsavaṃ tīrthamuttamam | vasubhiḥ sthāpitaṃ tatra sthitvā vai dvādaśābdakam

Mārkaṇḍeya dit : «Ensuite, ô Pārtha, à la distance d’un krośa se trouve le tīrtha suprême nommé Vāsava. Il y fut établi par les Vasus, qui demeurèrent en ce lieu durant douze années».

mārkaṇḍeyaḥMārkaṇḍeya
mārkaṇḍeyaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootmārkaṇḍeya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
tataḥthen/thereafter
tataḥ:
Desha/Kala-adhikaraṇa (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb)
krośa-antarewithin (the distance of) a krośa
krośa-antare:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkrośa (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (within a krośa-distance)
pārthaO Pārtha
pārtha:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārtha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
vāsavaṃof Vāsava (Indra)
vāsavaṃ:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootvāsava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; ‘तीर्थम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
tīrthamsacred ford/pilgrimage place
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
uttamamexcellent, best
uttamam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; ‘तीर्थम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
vasubhiḥby the Vasus
vasubhiḥ:
Karana/Karta (Agent-instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootvasu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्
sthāpitaṃestablished
sthāpitaṃ:
Karma (Object described/कर्म)
TypeAdjective
Rootsthāpita (कृदन्त; √sthā/स्था धातु, णिच् causative + क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom./Acc.), एकवचनम्; कर्मणि-भूतकृदन्तः (past passive participle)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb of place)
sthitvāhaving stayed
sthitvā:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√sthā (स्था धातु) (कृदन्त; क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive)
vaiindeed
vai:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपातः (particle; emphasis)
dvādaśa-abdakamfor twelve years
dvādaśa-abdakam:
Kāla-adhikaraṇa (Duration/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootdvādaśa (प्रातिपदिक) + abdaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; द्विगु-समासः (twelve-year period)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Vāsava Tīrtha

Type: tirtha

Listener: Pārtha (Arjuna)

Scene: Sage Mārkaṇḍeya narrates to Pārtha; in the background, a radiant river-ford marked ‘Vāsava’, with eight Vasus performing tapas for twelve years under a sacred grove.

M
Mārkaṇḍeya
P
Pārtha (Arjuna)
V
Vāsava-tīrtha
V
Vasus

FAQs

Holy places become especially potent when sanctified by great beings through sustained tapas and establishment of tīrthas.

Vāsava-tīrtha, a renowned tīrtha described in the Revākhaṇḍa of the Avantīkhaṇḍa.

The verse highlights the Vasus’ twelve-year stay (tapas/niyama context), setting up the tīrtha’s sanctity, though no specific rite is prescribed yet.