Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पद्मा पद्मासनस्थेनाधिष्ठिता पद्मयोगिनी । सावित्रतेजःसदृशी सावित्री तेन चोच्यते

śrīmārkaṇḍeya uvāca | padmā padmāsanasthenādhiṣṭhitā padmayoginī | sāvitratejaḥsadṛśī sāvitrī tena cocyate

Śrī Mārkaṇḍeya dit : Elle est Padmā, la Yoginī du Lotus qui préside, établie par Celui qui siège sur le lotus. Semblable à l’éclat de Savitṛ, c’est pourquoi on l’appelle Sāvitrī.

श्रीमार्कण्डेयःŚrī Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
पद्माPadmā (Lotus-goddess aspect)
पद्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपद्मा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
पद्मासनस्थेनby (one) seated on a lotus-seat
पद्मासनस्थेन:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootपद्मासन + स्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुष (पद्मासने स्थितः)
अधिष्ठिताpresided over / governed
अधिष्ठिता:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootअधि-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भाव (one who is presided over)
पद्मयोगिनीthe lotus-yoginī
पद्मयोगिनी:
Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootपद्म + योगिनी (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पद्मस्य योगिनी)
सावित्रतेजःसदृशीsimilar to Savitṛ’s radiance
सावित्रतेजःसदृशी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसावित्र + तेजस् + सदृश (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सावित्रस्य तेजसः सदृशी)
सावित्रीSāvitrī
सावित्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
तेनtherefore / by that (reason)
तेन:
Hetu/Reason (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

Śrī Mārkaṇḍeya

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Mārkaṇḍeya defines Sāvitrī as Padmā/Padmayoginī, connected to Brahmā on the lotus and shining like Savitṛ; visual emphasis on lotus-seat, lotus aura, and solar radiance.

M
Mārkaṇḍeya
S
Sāvitrī
S
Savitṛ
P
Padmā
P
Padmāsana (Brahmā)

FAQs

It links tīrtha-devatā worship to Vedic radiance: Sāvitrī embodies Savitṛ’s light and the lotus-born cosmic order.

Sāvitrī-tīrtha (introduced at the start of Adhyāya 200), where her siddhi is celebrated.

No direct prescription here; it defines Sāvitrī’s nature to ground subsequent worship.