Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं पार्थ सावित्रीतीर्थमुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागा सावित्री वेदमातृका

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tasyaivānantaraṃ pārtha sāvitrītīrthamuttamam | yatra siddhā mahābhāgā sāvitrī vedamātṛkā

Śrī Mārkaṇḍeya dit : Aussitôt après cela, ô Pārtha, vient l’excellent Sāvitrī Tīrtha, où la très fortunée Sāvitrī, Mère des Veda, atteignit la perfection.

śrī-mārkaṇḍeyaḥthe venerable Mārkaṇḍeya
śrī-mārkaṇḍeyaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + mārkaṇḍeya (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (श्रीमान् मार्कण्डेयः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
tasyaof that/thereof
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
evaindeed/just
eva:
Emphasis (Nipata/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
anantaramimmediately after
anantaram:
Adhikarana/Time (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootanantara (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (adverbial accusative) ‘immediately after’
pārthaO Pārtha
pārtha:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārtha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
sāvitrī-tīrthamthe Sāvitrī sacred ford
sāvitrī-tīrtham:
Karma/Pratipādya (Object/Topic)
TypeNoun
Rootsāvitrī (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (सावित्र्याः तीर्थम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
uttamamexcellent/supreme
uttamam:
Karma qualifier (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (tīrtha-विशेषण)
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formसम्बन्धाव्यय (relative locative adverb)
siddhāaccomplished/perfected
siddhā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsiddhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
mahā-bhāgāgreatly fortunate
mahā-bhāgā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhāgā (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
sāvitrīSāvitrī
sāvitrī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsāvitrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
veda-mātṛkāmother of the Veda
veda-mātṛkā:
Karta (Apposition/कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootveda (प्रातिपदिक) + mātṛkā (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (वेदस्य मातृका); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपाधि/विशेषणार्थे

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Sāvitrī Tīrtha

Type: kund

Listener: Pārtha (Yudhiṣṭhira)

Scene: Sage Mārkaṇḍeya narrates; the scene shifts to an ‘uttama’ Sāvitrī Tīrtha where Sāvitrī (personified mantra-deity) shines with Vedic radiance, attended by subtle Vedic meters and fire-altar symbolism.

M
Mārkaṇḍeya
P
Pārtha (Yudhiṣṭhira)
S
Sāvitrī
S
Sāvitrī-tīrtha
V
Veda

FAQs

A tīrtha is sanctified by realized presence: Sāvitrī’s siddhi makes the place a living conduit of Vedic merit.

Sāvitrī-tīrtha.

No explicit rite is stated here; it introduces the tīrtha and its sanctifying legend.