Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 116

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां रात्रौ जागर्ति यो नरः । उपवासपरः शुद्धः शिवं सम्पूजयेन्नरः । प्रमुच्य पापसंमोहं रुद्रलोकं स गच्छति

kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ rātrau jāgarti yo naraḥ | upavāsaparaḥ śuddhaḥ śivaṃ sampūjayennaraḥ | pramucya pāpasaṃmohaṃ rudralokaṃ sa gacchati

Celui qui veille la nuit du quatorzième jour de la quinzaine sombre, demeurant pur et voué au jeûne, et qui adore Śiva avec entière révérence—rejetant l’illusion née du péché—parvient au monde de Rudra.

कृष्ण-पक्षेin the dark fortnight
कृष्ण-पक्षे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (कृष्णः पक्षः)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
जागर्तिkeeps awake
जागर्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√जागृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उपवास-परःdevoted to fasting
उपवास-परः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउपवास (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (उपवासे परः = devoted to fasting)
शुद्धःpure
शुद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सम्पूजयेत्should worship fully
सम्पूजयेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√पूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
नरःthe man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रमुच्यhaving cast off
प्रमुच्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्र-√मुच् (धातु) → प्रमुच्य (कृदन्त, ल्यप्/क्त्वान्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यप् अव्यय (absolutive/gerund)
पाप-संमोहम्delusion of sin / sinful bewilderment
पाप-संमोहम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक) + संमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (पापस्य संमोहः / पापसम्बद्धः संमोहः)
रुद्र-लोकम्Rudra’s world
रुद्र-लोकम्:
Karman (Goal as object/गन्तव्य-कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रुद्रस्य लोकः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गच्छतिgoes
गच्छति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Local Revā tīrtha associated with Śiva worship (implied)

Type: kshetra

Listener: King

Scene: Night at a riverside Śiva shrine: devotees keep vigil with lamps, fasting, chanting; a liṅga is worshiped with water and bilva; dark fortnight moonlight is faint; the devotee’s inner ‘moha’ is shown as dissolving smoke.

Ś
Śiva
R
Rudra
K
kṛṣṇapakṣa caturdaśī (Śivarātri timing)
U
upavāsa
J
jāgaraṇa

FAQs

Disciplined devotion—fasting, purity, and night vigil—transforms the practitioner, destroying sinful delusion and orienting the soul toward Śiva.

The vow is presented within the Śūleśvarī-tīrtha māhātmya stream of Revākhaṇḍa, tying Śiva-worship to that sacred landscape.

On kṛṣṇapakṣa caturdaśī night, keep jāgaraṇa (vigil), observe upavāsa (fast), maintain śauca (purity), and perform complete Śiva-pūjā.