Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं गच्छेत्सूर्यतीर्थमनुत्तमम् । मूलस्थानमिति ख्यातं पद्मजस्थापितं शुभम्

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tasyaivānantaraṃ gacchetsūryatīrthamanuttamam | mūlasthānamiti khyātaṃ padmajasthāpitaṃ śubham

Śrī Mārkaṇḍeya dit : Ensuite, qu’on se rende au Sūryatīrtha sans égal, au lieu propice renommé Mūlasthāna, établi par Padmajā (Brahmā).

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (श्रीमान् मार्कण्डेयः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative (1st), Singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Perfect, 3rd person, Singular, Parasmaipada
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Genitive, Singular “of that/of it”
एवjust/indeed
एव:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण) — particle “indeed/just”
अनन्तरम्next, immediately after
अनन्तरम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत्/क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचनम् — used adverbially “immediately/next”
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Potential/Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Optative, 3rd person, Singular, Parasmaipada
सूर्यतीर्थम्to Sūrya-tīrtha
सूर्यतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (सूर्यस्य तीर्थम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative (2nd), Singular
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative (2nd), Singular
मूलस्थानम्the root-place (original site)
मूलस्थानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मूलं स्थानम् / मूलस्य स्थानम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Nominative (1st), Singular
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/समाप्तिसूचक) — quotative particle “thus”
ख्यातम्is known (as)
ख्यातम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Past participle “known/called”
पद्मजस्थापितम्established by Padmaja (Brahmā)
पद्मजस्थापितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपद्मज (प्रातिपदिक) + स्थापित (प्रातिपदिक; √स्था with caus. स्थापय्)
Formतत्पुरुष-समास (पद्मजेन स्थापितम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Past participle used adjectivally; Neuter, Nominative (1st), Singular
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Nominative (1st), Singular

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Sūryatīrtha (Mūlasthāna)

Type: tirtha

Scene: Sage Mārkaṇḍeya instructs pilgrims to proceed; a radiant Sūrya shrine/tirtha at dawn, with devotees offering arghya; a subtle presence of Brahmā as the original establisher in a celestial vignette.

M
Mārkaṇḍeya
S
Sūryatīrtha
M
Mūlasthāna
P
Padmaja (Brahmā)

FAQs

Pilgrimage is presented as a dharmic progression—moving from one sanctified site to the next to receive auspiciousness and merit.

Sūryatīrtha, also known as Mūlasthāna, an auspicious site associated with Brahmā’s establishment.

The prescription is to ‘go’ (gacchet) to Sūryatīrtha as part of the tīrtha-yātrā sequence.