Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 59

तिरोभावं गते देवे भृगुः श्रेष्ठो द्विजोत्तमः । स्वमूर्ति तत्र मुक्त्वा तु ब्रह्मलोकं जगाम ह

tirobhāvaṃ gate deve bhṛguḥ śreṣṭho dvijottamaḥ | svamūrti tatra muktvā tu brahmalokaṃ jagāma ha

Quand la Divinité disparut aux regards, l’excellent Bhṛgu, le plus éminent des deux-fois-nés, abandonnant là son corps, s’en alla vers Brahmaloka.

तिरोभावम्disappearance
तिरोभावम्:
Karma/State (अवस्था)
TypeNoun
Rootतिरोभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (गते इत्यस्य) कर्म/अवस्थावाचक
गतेwhen (he) had gone
गते:
Locative absolute (सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formसप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (locative absolute), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग रूप (देवे इति सह)
देवेwhen the god (had gone)
देवे:
Locative absolute (सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी-सम्बन्ध (गते सह)
भृगुःBhṛgu
भृगुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्रेष्ठःexcellent
श्रेष्ठः:
Karta qualifier (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भृगुः/द्विजोत्तमः)
द्विजोत्तमःbest of the twice-born
द्विजोत्तमः:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज-उत्तम (प्रातिपदिक; द्विज + उत्तम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वमूर्तिम्his own form/body
स्वमूर्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व-मूर्ति (प्रातिपदिक; स्व + मूर्ति)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
मुक्त्वाhaving left, abandoning
मुक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund)
तुthen/indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
ब्रह्मलोकम्Brahma-world
ब्रह्मलोकम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्म-लोक (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + लोक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
indeed (narrative)
:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (narrative particle)

Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta-frame)

Tirtha: Bhṛgutīrtha

Type: ghat

Listener: Janamejaya

Scene: Devadeva fades from sight; Bhṛgu sits in unwavering meditation at the riverbank, then his subtle form rises as the body is left behind, with a luminous path toward Brahmaloka.

B
Bhṛgu
D
Devadeva (Śiva)
B
Brahmaloka

FAQs

Association with a powerful tīrtha and divine instruction culminates in elevated post-mortem attainment.

Bhṛgutīrtha/Bhṛgukaccha, where Bhṛgu relinquishes the body.

No explicit prescription; it records the spiritual culmination (utkrānti) of Bhṛgu at the site.