Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

आग्नेयं वारुणाच्छ्रेष्ठं यस्मादुक्तं स्वयम्भुवा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ह्याग्नेयं स्नानमाचरेत्

āgneyaṃ vāruṇācchreṣṭhaṃ yasmāduktaṃ svayambhuvā | tasmātsarvaprayatnena hyāgneyaṃ snānamācaret

Le bain Āgneya est supérieur au bain Vāruṇa, car il fut enseigné par Svayambhū (Brahmā). Aussi, avec tous ses efforts, qu’on accomplisse le bain Āgneya.

आग्नेयम्Agneya (fire-related) [bath]
आग्नेयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआग्नेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular)
वारुणात्from the Vāruṇa (water-related) [bath]
वारुणात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootवारुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Ablative, Singular)
श्रेष्ठम्superior
श्रेष्ठम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular)
यस्मात्because (from which reason)
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन (Pronoun, Ablative, Singular)
उक्तम्said/declared
उक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Past passive participle: 'said')
स्वयम्भुवाby Svayambhū (Brahmā)
स्वयम्भुवा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वयम्भू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Instrumental, Singular)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन (Pronoun, Ablative, Singular)
सर्वप्रयत्नेनwith all effort
सर्वप्रयत्नेन:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootसर्व + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Instrumental, Singular); समासः—षष्ठी/कर्मधारय-भावे 'सर्वः प्रयत्नः'
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
आग्नेयम्Agneya [bath]
आग्नेयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआग्नेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
आचरेत्should perform/practise
आचरेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (Optative, 3rd person singular)

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Bhūtīśvara (implied in immediate context of the section)

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: A sage instructs a kingly listener on the superiority of Āgneya-snana; a devotee applies sacred ash with reverence before approaching a Shiva shrine.

Ā
Āgneya-snānā
V
Vāruṇa-snānā
S
Svayambhū (Brahmā)

FAQs

Scriptural authority and lineage of teaching matter; a practice endorsed by Svayambhū is urged as especially efficacious.

The injunction appears in the Bhūtīśvara Māhātmya setting, though the verse focuses on the rite itself.

Perform Āgneya-snānā with full commitment, presented as superior even to Vāruṇa-snānā.