Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 43

शरीरावयवैर्युक्तो ह्यङ्गप्रत्यङ्गसंयुतः । अष्टोत्तरं मर्मशतं तत्रास्था तु शतत्रयम्

śarīrāvayavairyukto hyaṅgapratyaṅgasaṃyutaḥ | aṣṭottaraṃ marmaśataṃ tatrāsthā tu śatatrayam

Pourvu de parties du corps — membres et sous-membres — le corps humain renferme cent huit points vitaux (marmas) ; et l’on dit qu’il compte trois cents os.

शरीर-अवयवैःwith bodily limbs/parts
शरीर-अवयवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक) + अवयव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; करण; समासार्थः—शरीरस्य अवयवाः
युक्तःjoined/endowed
युक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त, √युज्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषण
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/causal)
अङ्ग-प्रत्यङ्ग-संयुतःfurnished with major and minor limbs
अङ्ग-प्रत्यङ्ग-संयुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक) + प्रत्यङ्ग (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त, सम्+√युज्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषण; द्वन्द्व-समासः (अङ्ग + प्रत्यङ्ग) ततः तत्पुरुषेण संयुत
अष्ट-उत्तरम्eight more (i.e., 108)
अष्ट-उत्तरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्ट (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्याविशेषण; समासार्थः—अष्ट अधिकम् (108)
मर्म-शतम्a hundred vital spots
मर्म-शतम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्म (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्या-सम्बद्ध संज्ञा; समासार्थः—मर्माणां शतम्
तत्रthere/in that (body)
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (locative adverb: there/in that)
अस्थाःbones
अस्थाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्थि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्ता
तुbut
तु:
Sambandha (Contrast/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेष-अव्यय (but/indeed)
शत-त्रयम्three hundred
शत-त्रयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयाणि शतानि = 300)

Unspecified (narratorial voice within Revākhaṇḍa; likely addressing a ruler—contextually consistent with 'nṛpa')

Scene: Instructional diagram-scene: a sage indicates a human figure marked with 108 marma points; beside it, a pile/diagram of bones labeled ‘300’ in symbolic form.

FAQs

By detailing the body’s structure, it highlights the constructed, perishable nature of embodiment—encouraging dharma and pursuit of liberating merit.

The adhyāya’s trajectory is toward Narakeśvara Mahātīrtha on the Narmadā, though this specific verse is anatomical context.

None; it provides doctrinal/anatomical framing rather than a direct rite.