Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नास्ति लोकेषु तत्तीर्थं पृथिव्यां यन्नरेश्वर । शुक्लतीर्थेन सदृशमुपमानेन गीयते

śrīmārkaṇḍeya uvāca | nāsti lokeṣu tattīrthaṃ pṛthivyāṃ yannareśvara | śuklatīrthena sadṛśamupamānena gīyate

Śrī Mārkaṇḍeya dit : Ô seigneur des hommes, il n’est dans les mondes, ni sur la terre entière, aucun tīrtha que l’on chante comme comparable—par quelque mesure que ce soit—à Śuklatīrtha.

śrī-mārkaṇḍeyaḥthe venerable Mārkaṇḍeya
śrī-mārkaṇḍeyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + mārkaṇḍeya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
astiexists
asti:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; नकारेण निषिद्धम्
lokeṣuin the worlds
lokeṣu:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
tat-tīrthamthat sacred ford
tat-tīrtham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (तत् तीर्थम् = that tīrtha)
pṛthivyāmon the earth
pṛthivyām:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
yatwhich
yat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धः—यत् (relative)
nara-īśvaraO lord of men (king)
nara-īśvara:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नराणाम् ईश्वरः)
śukla-tīrthenawith/by Śukla-tīrtha
śukla-tīrthena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśukla (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/साधन), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (शुक्लं नाम तीर्थम्)
sadṛśamsimilar/equal
sadṛśam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsadṛśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; "तत्तीर्थम्" इति विशेषणम्
upamānenaby comparison/analogy
upamānena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootupamāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
gīyateis sung/celebrated
gīyate:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootgai (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोगः (passive)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Śuklatīrtha

Type: kshetra

Listener: A king (nareśvara)

Scene: Mārkaṇḍeya, radiant and authoritative, proclaims to a king that no tīrtha equals Śuklatīrtha; the riverbank appears luminous, suggesting the tīrtha’s unmatched sanctity.

M
Mārkaṇḍeya
Ś
Śuklatīrtha

FAQs

Certain tīrthas are celebrated as uniquely transformative; Śuklatīrtha is proclaimed unsurpassed.

Śuklatīrtha (a major Narmadā tīrtha) is explicitly praised as incomparable.

No specific rite in this verse; it is a declarative eulogy establishing the tīrtha’s supremacy.